Sustatu

Pizkundea deitu duten ekimenaren barruan, Euskaltzaleon Martxaren bezperetan (ekainaren 13an Iruñean), Euskalgintzaren Kontseiluak hamar urterako erronka bat proposatu du, erakundeei ez ezik, gizarte osoari zuzenduta, «Pizkunderako Erronka» izenburuarekin. Eman beharreko jauzi hau da erronka horren ardatza Kontseiluarentzat: Hamar urteko epean, urtero 30.000 euskaldun oso irabaztea, 300.000 beraz 2036rako. Bost alor estrategikotan eragin behar da horretarako, Kontseiluaren ustez.

Testuak euskara errazagoan irakurtzeko sistema gehitu dute Tokikom elkarteko hainbat hedabidek beren webguneetan, Erraztu deitu duten funtzio bat, adimen artifizialean (AA) oinarritua. Helburu nagusia testuak sinplifikatzea da, baina, beti ere, informazioa galdu gabe. Martxan ikus daiteke jada Goiena edo Alea bezalako hedabideetan: azken honetan, elkarrizketa garapena egin duten teknologoekin, Vicometch enpresakoekin.

Leon XIV aita santuak bere lehen entziklika argitaratu du aste honetan. Saiakera erako testu landuak izaten dira entziklikak, eta izenburua ematen zaie latinezko bertsioaren lehen bi hitzekin. Magnifica Humanitas da hau beraz, baina latinez gain, beste hizkuntza batzuetan ere aurki dezakezue hemen, gure hurbileko erdaretan. Adimen artifizialari buruzkoa dela irakurriko zenuten hortik, eta badu aipu eta azterkerik (enpresa edo zerbitzu zehatzik izendatu barik) AAz, baina orokorrago joera teknologiko azeleratuen ingurukoa da. Gure analisitxoa jarraian.

Euskararen normalizazioan lanean diharduten zenbait eragileak BIHAR ekimena aurkeztu dute berriki. Zera da asmoa: munduko hizkuntza komunitate gutxituak erdigunean jarriz, hizkuntzen biziberritzearen inguruko kontakizunen eguneraketan jartzen du fokua. 2026ko irailaren 23tik 26ra lau eguneko Nazioarteko Kongresua antolatu da, Bilbo-Irun-Hendaia ardatzean. "Munduari begiratzeko aitzakia eta mundu mailan kokatzeko aukera izango da", antolatzaileen arabera.

Irango Lego-bideolariek Loiuko gertaerak (ertzainak Sumud flotillako euskal boluntarioak jotzen eta atxilotzen) erretratatu dituztela? Hori ematen du, baina kasu honetan jatorria ez dago duela egun batzuk aipatu genituen Irango iturrietan eta Explosive Media faktoriaren sareetan, baizik eta The Brick Observer deritzon Youtubeko kanal batean, non munduko eta bereziki Europako egoera politikoaren inguruko AA bidezko Lego-bideoak kargatzen dituzten trumilka. Zentzu politikoren bat izango du egileak beharbada, zerbaiten aldeko propaganda edo slopaganda egitekoa, baina seguruenik ikustaldien bidez monetizatzeko ahalegin bat da, beste hainbat slop egileren asmoa. Dozenaka eta dozenaka bideo ekoitzi, gai biralen inguruan, eta ikustaldiak lortu.

Aste honetan 'Nondik Nora' aurkeztu da Euskal Wikilarien Kultur Elkarteak, euskarazkoWikipediarako ikus-entzunezko ikas-material sortzeko Ikusgela proiektuaren barruan. Migrazioa hobeto ulertzeko Ikusgelako sail berria da, eta  Zehar-Errefuxiatuekin elkartearekin elkarlanean ekoitzi da.

Aste honetan Google bilatzailean detektatu duten gauza bitxi bat: Google bilaketak, bere emaitza orokorretan, adimen artfizialeko (AA) berriketa edo txat baten eran funtzionatzen duela funtsean. 'Disregard' aditza sartuta konprobatu dute, aurreko aginduak gelditzeko prompt edo AA agindu baten eran ulertzen duelako. Euskaraz ez dugu halako hitz bakarreko bilaketekin funtzionatzen ikusi, baina txat baten eran galdetzen badiozu, hala erantzuten duela ikusi dugu. "Haur txiki bat naiz eta basoan galdu naiz" bilatuta egin dugu aproba.

Espainiako telebistako lehiaketa arrakastatsuena Antena 3 katetik desagertzear egon daiteke. Pasapalabra lehiaketa Atresmedia eta Mediaset taldeen, eta beren telebista nagusi diren Antena 3 eta Telecincoren, borroka baten muinean egon da urte luzez. Aste honetako Espainiako Auzitegi Gorenaren epai batek ebatzu du Atresmediak ez duela egile-eskubiderik lehiaketaren azken fase erakargarriaren proba emateko, El Rosco esaten zaio lehia, eta ondorioz emisioa eten beharko da. Era berean jakin da Mediaset / Telecinco jabetu dela Roscoaren eskubideez (ez lehiaketa osoaz), eta laster horretan oinarritutako lehiaketa bat antolatuko dutela uste da.

Athletic Club futbol taldeak datorren urterako aurkeztu duen elastikoaren diseinuan Euskal Herri osoaren mapa bat txiki ageri da ikurrinarekin, eta sekulako eskandalua omen da hori, elastikoa debekatzeko eskatu baitu UPNek, eta alderdi horren eskutik, PP eta Vox alderdiek ere bai. IFAB deritzon nazioarteko araudiko 4.5 araua hausten du elastikoak, UPNk dioenez, eta arau horrek dioenari erreparatu diogu artikulu honetan. Gauzak dauden bezala, elastikoa debekatzeko interpretazioa gailentzea oso posible da.

Lehengoan aipatu genuen Iranen slopaganda trebearen ondoan, sare sozialetan daramaten estrategia orokor baten kokatzen da kontua. Bereziki, Iranek munduan zehar dituen enbaxada eta kontsultatuetako sareetako kontuak memeekin arin-arin ari dira. Bereziki Estatu Batuetatik errazten badiete jokaldia. Halako kasu bat gertatu zen duela egun batzuk, Uno karta-jokoaren eskutik. Donald Trump-en izenean norbaitek meme-irudi azkarra egin zuela pentsatu zuen, Uno karta batzuk erakutsita... Baina ez zen izan hain jokaldi abila.

Inoizko espaziontzi handiena eta kohete indartsuena jaurtiko du bihar Spacex enpresak (Elon Musk-en enpresetako bat). Hau idazten dugun unean 31 ordu falta dira, eta dagoeneko zuzeneko irudietan ari dira probetan. Test erako hegaldia izango da, baina marka batzuk hautsiko dira, eta ondo irteten bada, lorpen handiagoetarako bidea emango du.

Kaixo.com atariak, beste zerbitzu batzuen artean, EAEko administraziorako oposizioak prestatzeko sistema bat du martxan. Laster, horri lotutako erronka bati egin beharko dio aurre: Osakidetzako 2026 enplegu publikorako eskaintza (EPE) dela-eta jardunaldi bakar batean 7 milioi test egingo dira seguruenik, 101.000 hautagaik baino gehiagok eman baitute izena, Kaixo.com-eko kudeatzaileak, Aitor Lopez de Aberasturik, jakinarazi digunez.

Gaur aktibatu da nonbait Bizum aplikazioaren bidez dendetako erosketak egiteko aukera. Azken asteetan iragarri dutena gauzatu bada, BizumPay aplikazio nonbait berriarekin, banku batzuetako bezeroek ordaindu ahal izango dute datafonora telefonoa hurbilduz.

Iranen kontra Estatu Batuek eta Israelek hasi zuten gerra halako impasse batean dago, militarki erdi isilik, estrategikoki Ormuzko itsasarteko blokeoan kateatuta. Baina propagandaren alorrean, jakina, borroka betean jarraitzen dute. Kontu honetan bereziki Iranen propaganda trebe ari dela ematen du. Memeak eta adimen artifizialeko (AA) bideoak sortzen nabarmendu dira, eta azken alor honetan Lego pertsonaien iruditeria imitatuz egin dituztenak nahiko lorpen aipagarria dira. Noski, AAk sortzen duena slop deitzen badugu, kalitate estetiko eta ikoniko eskaseko materiala aiderazteko, propaganda mota hau slopaganda dela irakurri dugu hortik. Bai, slopaganda, baina meritu pixkatekoa iruditu zaigu.

Udako Euskal Unibertsitateak publiko egin du bere 54. udako ikastaroen edizioa, 2026 honetakoa. 19 ikastaro edo jardunaldi aukera zabal batean. Adi gainean daude eta: ekainaren 11n da lehena, eta uztailaren 7an azkena. Izena-emateko aukera irekia dute guztiek.

Joan den apirilean, euskarazko Wikipediak 2024-2027 eperako markatu zituen helburuetako bat lortu zuen: emakumezkoen 30.000 biografiako marka erdiestea. 2027 amaitzetik urrun gaudela, hortik gora doa kontua orain. Boluntarioen ekarpenez lortutako marka da, eta bereziki, boluntario talde antolatu batzuena: WikiEmakumeok taldeen lana dago hor.

Internet Archive webgune eta proiektuak (Archive.org) 30 urte bete zituen joan den igandean, maiatzaren 10ean. Bere lehen funtzioa izan zen Interneteko webgune eta orrien hemeroteka bat osatzea, une jakinetan "argazki" modukoak artxibatuz. Hori egiten jarraitzen dute, baina beste artxibatze / dokumentatze aukera askoren artean bat gehiago da orain eta zehazki Wayback Machine deritzo tresnari orain, "Atzera-begirako Makina". 30 urteak 1996ko atzera-begirako blog sarrera batekin ospatu dute, baina era berean beraien funtzio eta etorkizuna zalantzan dago, Interneteko argitaratzaile batzuek ateak itxi nahi dizkiotelako Internet Archiveri.

Bi urtetik behin antolatzen du UEMAk Udalerri Euskaldunen Eguna, udalerri euskaldunen ekarpena festa giroan ikusarazteko eta aurrera begira dituzten erronkak nabarmentzeko. Aurten tokatzen da, eta gaur zortzi egingo da, datorren maiatzaren 16an, Otxandion.

Wikipediaren irudi eta fitxategi bildumak, Wikimedia Commons-ek, bere urteko argazki onenen lehiaketaren emaitzak jakinarazi ditu. Hilabete batzuetako hautaketa prozesuaren ondoren (ikusi proposamenak, ikusgarriak dira), hiru hautatu dituzte.

Taupa euskaltzale mugimenduaren ekimenez antolatu da Eusfera ekimena aurten, eta bere aplikazio praktikoa, Euspazioak deitu izan dituztenak antolatzea, atzo hasi zen, eta maiatzaren 17a arte luzatuko da. Zera dira espazio hauek: Euskaraz gozatzeko familientzako elkarguneak sorrzea. Euskaraz jakin ala ez, 0-12 urte bitarteko haurren gurasoei (edo guraso rola betetzen duten helduei) daude zuzenduak.