Sustatu

Europako Batasuneko segurtasun informatikoko ENISA erakundearen arabera, phishing erasoak dira zibersegurtasun arazo larriena Europan. Arazoen %60 dira, beste guztien gainetik, grafikoak erakusten duen bezala. Kontuan izan behar dugu denok zer phishing-a, nola ari den dibertsifikatzen mota desberdinetan, eta nola Adimen Artifizialak (AA) are phishing sofistikatuagoak sortuko dituen etorkizun hurbilean.

Gaurtik hasita, eta apirilaren 17ra arte, sareak euskaraz bustitzeko helburuarekin dator berriz ere Bziber, bere 9. edizioan. Azkue Fundazioak gazteak eta sareak euskaraz ehuntzeko helburuarekin antolatutako TikTok sareko lehiaketa da Bziber. 14 urtetik aurrera parte hartu daiteke, baina jada 17 urte beteta dituztenentzat kategoria berria dago sariketan aurten “BZ Sarea” kategorian hurrengo edizioko eduki-sortzaileetako bat izateko kontratu profesionala lortzeko aukera izango da.

Abenduan CCOOren egoitzaren aurrean ikatza utzi zuen Euskal Herrian Euskaraz taldeak, Olentzero joan balitz bezala eginez, eta sindikatua euskararen etsaitzat aurkeztuz bideoa zabaldu zuen EHEk. CCOOk erantzun du auzitara eramango dituztela, ez badute adiskidetasuneko konponbide bat adosten EHErekin. Horretarako EHEk zenbait konpromiso hartu beharko ditu, horien artean bideoa ezabatzea zabaldu izan den bitartekoetatik. Adierazpen askatasuna mugatzeko saioa deritzo mehatxuari EHEk, eta gaur esan dute prentsaurrekoan ez direla kikilduko.

Berria egunkariak argitaratu duenez, EITBko langile batzordeek salatu dute EITB ere opaku eta arbitrarioan egiten ari dela bere plataformen hedapena. Ondorioetako bat, hainbat urtetako eduki artxibatua irismenetik desagertu egin dela. Era berean haur euskaldunentzako eskaintza zaildu dela adierazi dute, ETB3ren desagerpena, orain ETB1 ONek eta Makusi plataformak betetako haurrentzako espazioa, lehen baino murritzagoa delakoan irismenez.

Manspreading kontzeptua agian ezagutuko duzue, gizonezko askoren jarrera bat, hankak zabal agertzekoa, espazioa okupatzea eta emakumeak deseroso sentitzeko efektu bikoitza izan duena. Hona beste kontzeptu bat, toxikoa hau ere: Carspreading. Gero eta auto handiago eta bereziki zabalagoak hedatzen direlarik hirietan, horiek okupatzen duten espazioa (hirigintzak erreserbatu behar dien espazioa, alegia) gero eta zabalagoa dela. Toki batzuetan kontrako neurriekin hastekotan dira.

Korrika 24 gaur abiatuko da Atharratzetik, ETB1 ON kate berriaren zuzeneko emanaldi batekin (14:30etatik aurrera), eta Comisiones Obreras (CCOO) sindikatuaren parte-hartze kantzelatuarekin tartean. Azken auzi honen inguruan, atzo agiria kaleratu zuen AEK-k, prentsaurreko baten bidez bere bertsioa eman CCOOk, eta gainera PSE-EE alderdiak ere zabaldu zuen agiri bat ez dutela parte hartuko Korrikan.

Euskal Game Jam 3 topaketa asteburu honetan izango da, martxoaren 20tik 22ra, Eibarren. Aurreko urteetako bilkuretan bezala, euskarazko bideojokoen garapena bultzatuko dute antolatzaileek, Game Erauntsia Elkarteak eta Zomorro Studio taldeak, aurtengoan Eibarko UniEncounter ekimenarekin bat eginez gainera.

EITBk gaur jakinarazi duenez ETB1 ON eta ETB2 ON kate berriek ordezkatuko dituzte ETB3 eta ETB4, martxoaren 18tik aurrera, asteazkenetik aurrera. ETB1 ON eta ETB2 ON, Interneten, YouTuben eta plataforma nagusietan egongo dira, baina lurreko telebistaz ETB3 eta ETB4 jasotzen zutenek ere etxeko gailuean ere izango dituzte. ETB1 ONeko lehen edukietako bat izango da Korrikaren zuzeneko jarraipena, martxoaren 19tik aurrera.

Duela egun batzuk Mate.eus martxan jarri zuen bezala (hemen albistea), beste proiektu bat prestatu du orain Beñat Erezuma pedagogo, dibulgatzaile eta adimen artifizialeko (AA) adituak. Adimen artifiziala euskaraz eta modu didaktikoan lantzeko webgune berria da Artifiziala.eus.

Claude adimen artifizialeko (AA) txat-bota egin duen Anthropic enpresak ikerketa-txostena kaleratu du zein lanpostutan egongo den galera handiena AAren ondorioz. Informatikako programatzaileak estutu beharko lirateke gehien, eta eskulanetan oinarritutako ofizioak dira eragin gutxiena pairatzen ari direna.

Berriaren musika atariak, Badok-ek, eta Azpeitiko KulturaZ kooperatibak euskal musikari buruzko podkasta jarri dute martxan. Otsail amaieran izan zen lehen saioa, beste bi izan dira geroztik, eta printzipioz udara bitarteko programazioa edukiko dute, ostegunero ale bat argitaratuz.

Ikusi izan ditut gauzak gizakiok irudikatu ere ezin dituzuenak. Erasoko untziak sutan Oriongo lepotik gertu... Roy Batty erreplikantearen azken eszena Blade Runner klasikoan, hiltzear (edo deskonektatzear dela). Poesia egin zuen Battyk orduan (gidoilariak, noski). Baina benetan erreplikante batekin topo egiten dugunean, horrela hitz egingo digu? irudika dezagun adimen artifizialeko (AA) txatbotetatik eratorriko direla erreplikanteak...

Duela egin batzuk UEMAk aurkeztutako Lurralde Estrategiak "babes eta sustapen bereziko eremu bat definitzea proposatzen du". Estrategia dokumentuak "bost irizpide, mapa bat eta hiru norabide" aurkezten ditu, baina mapa ez da oraingoz marrazketa kartografiko bat... Aldiz, lurgune terminoari ematen zaio garrantzia: Arnasgune hitz hedatuagoa baino, eremu administratibo zeharzekin lotutako terminoa, UEMAk urteetan erabili duena, baina erakunde honetatik kanpo asko hedatu ez dena.

Abelburuak eta etxaldeko beste animaliak app bidez saltzeko Vacapop zerbitzua itxi egin dute, martxoaren 1ean utzi zion funtzionatzeari. Wallapop sal-erosketa kolektiboko ereduaren aldaera bat zen bere funtzionamenduam, eta baita inspirazioa izenean, bistakoa denez. Zerbaitek huts egin du azkenean, baina ez zen txantxetako kontua, Sustatuko editoretzan ezagutzen dugu pertsona bat asto bat erosi zuena Vacapop bitartez.

2022tik ari da Udako Euskal Unibertsitatea Barredromoa antolatzen, eta 5. edizioa, 2026koa, bihar izango da, martxoak 11 asteazkenarekin, Eibarren. Kasu honetan Eibarko Klub Deportiboaren barruan antolatu dute, Eibarko KORRIKA kulturalaren baitan. Ekitaldam bost ikertzaile gazteek (tartean bi eibartarrek) beraien ikerketa modu laburrean eta umoretsuan aurkeztu beharko dute. Bakarkako edo monologoak zientziara aplikatuta.

Argia aldizkariak ikerketa egin du demostratuz talde euskarafobo antolatuak daudela herri-administrazioko lan deialdi zehatzetan euskara eskatzen denean, haiek saboteatzeko. Errekurtsoak ezartzen dituzten pertsonak daude, ez lanpostuetara aurkezten direnak, baizik eta zuzenean sabotajea egiteko asmoarekin. Sabotatzaileen foro pribatuetako mezuekin frogatu du hau Argiak.

Euskal Hedabideen Behategia bere urtekaria kaleratu du aste honetan, 2025 urteari dagokiona. Zenbait artikulu eta analisiz gain, 2025eko euskal hedabideen Interneteko trafiko gorakadaren berri ematen du.

Mendi eta landa ibilaldiak egitea gustoko dutenentzat, bide horien kartografia eta informazioa GPSarekin eta mugikorrarekin lotuta izatea inportantea da. Akaso horretarako tresna ezagunena Wikiloc da, baina beste baten propaganda egitera gatoz. Waymarked Trails, bestea baino hobea delakoan: Euskal Herrian (eta atzerrian) natur inguruneetan ibilbideak egiteko informazio iturri onena.

Euskal Herriko kultura-ekitaldiak leku bakarrean biltzeko agenda gisa jaio den prouiektua da Zer.eus . Kontzertuak, antzerkiak, erakusketak... automatikoki bildu, eta beraien berri emailean jasotzeko sistema.

2026ko Iranen aurkako Ameriketako Estatu Batuen eta Israelen erasoak asteburuan gertatuko zirela pronostikatu zuten baten batzuek (sei apostu edo sei kontu) 1.2 milioi dolar irabazi berri dute, Iranen inguruan gerra piztearekin batera. Urtarril hasieran, beste apustuzale batek 400.000 dolar irabazi zituen, kontu bat sortu, apostua egin eta hura kobratuta, apenas 3 eguneko tartean. Gauza hauek Interneten gertatzen dira, modako apustu-etxean (nolabait esateko), Polymarket izeneko munstro teknologiko batean.