Sustatu

Euskararen Erakunde Publikoak euskara sustatzeko hitzarmen eta laguntzetan 2,47 milioi euroko fondoa eratu du 2026an, iaz baino 540.000 euro gehiago (%27 baino gehiagoko hazkundea). EEPk berak 1.970.000 euro jarriko ditu aurten fondoan, iaz baino 440.000 euro gehiago. Eta Eusko Jaurlaritzak, lankidetza hitzarmena berritzeaz gain, bere ekarpena handitu du fondoan halaber, 400.000 eurotatik 500.000 eurotara.

Duela urte batzuetatik eraikitzen ari diren proiektua da, baina orain erregearen izena eman diote: King Charles III England Coast Path, Charle III.a erregearen Ingalaterrako Kosta Ibilbidea. Martxoan Charles III.a Erresuma Batukoak inauguratu zuen zatiarekin, bideak bere 4.247 kilometro posibleen %80a irekia du jada. 4.247 km diogu, hori delako ibilbidearen luzera, baina beste kontu bat da zenbat neurtzen duen Ingalaterrako kostak... ezin ebatzizko paradoxa bat, "Kostalde lerroaren paradoxa" deritzona.

Esnatu dinamika aurkeztu zuen atzo UEMAk, hainbat eragilerekin batera. Otsailean euskararentzat Lurguneak kontuan hartuko dituen Lurralde Estrategia proposatu ondoren, euskararen egoerari buelta ematea ezinbestekotzat joaz, ekimen berriari ekin dio UEMAk. 

Sustatuk 2025 hasieran utzi zuen X/Twitter, baina tartean itzultzen gara bertatik informatzeko edo gauzak arakatzeko. Atzo, albiste honetarako edukia arakatzen gauza batez konturatu ginen: eduki batzuk, ingelesez eta frantsesez bereziki, automatikoki euskarara itzulita agertzen dizkigu Twitterrek. Web ingurunean eta kontua baduzu, berau euskaraz konfiguratuta baduzu gertatzen da hori; aplikazio mugikorrarekin ez da posible, ez baitu euskarazko bertsiorik, baina kasu honetan ere munduko hizkuntzetako edukia (dela hungarieraz, arabieraz, ingelesez, indonesieraz...) agertzen zaigu gure erdaretara itzulita, gaztelaniara edo frantsesera.

Beharbada ikusi dituzue, bereziki Tiktok, Instagram edo Twitterreko jarioetan bazabiltzate: bi gizon musika jartzen edo entzuten, zigarroak erre eta Campari edaten, meme "europar" baten protagonista. Trumpek zerbait mehatxatu duela? Bi horien bideotxo bat, "hatu arnasa" relax egoeran, Europak beste begi batzuekin ikusten duela egoera. Maila lokalagoan ere, Espainiako perrosanxe estiloko memeetan ere ikusi ditugu. Adibidez, Netanyahu Espainiako gobernuarekin sartu denean, erreakzio-meme bezala bi hauen agerpen bat. Italo-disco egiten duten italiar bikote bat dira, Mind Enterprises. 

Kime Amonarriz soziolinguistak artikulua idatzi zuen duela aste batzuk Guraso.eus agerkarian izenburu honekin: Zein da eskolaren helburua, euskarari dagokionez? Euskara irakasteaz gain, hiztun aktiboak sortzea ere funtsezkoa dela irizten dio Amonarriz, eta ikastetxeek, eskolek beraiek, horretara begira antolakuntzaren aldetik urrats batzuk egin ditzaketela dio.

Home Assistant etxeko domotikako aplikazioak euskarazko ahotsez erantzun dezake jada, tartean Piper aplikazioa erabilita, eta euskarazko adimen artifizialeko tresnak garatzen diharduen Itzune taldeak prestatu dituen euskarazko ahots-ereduak tarteko.

EITBk jakinarazi du ETB1 ON katearen lurreko LTD seinalean berriz euskarazko haur programazioa gailenduko dela, etenik gabe, 07:00etatik 19:00etara, 12 orduz, datorren astelehenetik aurrera (apirilak 14). ETB3 ordezkatu zuen kateak kritikak jaso zituen haurrentzako euskarazko eskaintza murrizten zuelako, eta horri atzera buelta eman dio orain EITBk. Era berean, kate bakar gisa aurkeztu zena, ETB1 ON, zerbitzu bikoitza izango da orain, Internet bidez seinale edo programazio batekin, eta beste bat LTDkoa.

Euskaltzale Independentiston Topaketaren 3. edizioa antolatu du Euskal Herrian Euskarazek apirilaren 24 eta 25erako Azpeitian.

Urtarrilean izan zen albiste nola itxi zen Espainiako teknologia agerkari ezagun bat, Genbeta. Hilabete bereko estatistika bat dakargu orain, ingelesezko teknologia agerkarien trafiko gainbehera ikaragarria izaten ari dela, eta gauzak horrela nekez biziraungo dutela askok horrekin lotuta baitute irabazien bidea.

Naiz Irratiak 'Mikel eta Laboa' izeneko podkasta argitaratu berri du. 15 atal (bakoitza 40-45 minutu tarteko) Mikel Laboaren biografia kontatzeko, atal bakoitzak urte bat du izenburu: 1936 lehena, 2004 azkena. Mikel Laboaren bizitzaren inguruan egindako bidaia da, haren bide artistikoa eta pertsonala uztartuz.

Errenta aitorpena ere euskaraz egiteko deia egin dute UEMAk, udalek eta hainbat erakunde publikok. Araban eta Gipuzkoan apirilaren 7an hasiko da errenta aitortzeko epea. Nafarroan apirilaren 9an, eta Bizkaian apirilaren 15ean.

Bihar egun historikoa izan daiteke espazioaren esplorazioan, hamarkada luzeetako itxaronaldiaren ondoren NASAren Artemis II misioa jaurtitzeko prest baitago. Ez da nola-halako bidaia, 1972ko Apollo 17 misioaz geroztik gizakia Ilargiaren ingurura eramango duen lehenengo misio tripulatua baita. NASAren "Ilargirako itzulera" planaren bigarren urrats nagusi honek aurreko Artemis I misioaren arrakasta du oinarri, orduan Orion ontzia hutsik bidali baitzen dena ondo zebilela ziurtatzeko. Biharkoan, ordea, lau astronauta joango dira barruan: Reid Wiseman, Victor Glover eta Christina Koch estatubatuarrak eta Jeremy Hansen kanadarra.

HiTZ zentroak, Aholab unitatearen bitartez, ahotsa euskaraz ezagutu eta sintetizatzeko eredu ireki berriak argitaratu dituela jakinarazi du EHUk. Hizkeraren ezagutza automatikorako bi eredu (ASR) (bat elebakarra, euskaraz eta bestea elebiduna, euskaraz eta gaztelaniaz) eta ahotsaren sintesirako bi ahots (TTS) (bata gizonezkoena eta bestea emakumezkoena, biak modu libre eta doakoan erabilgarri).

Atzo mehatxu egin zuen Iranek gaur 20.00etatik aurrera (Euskal Herriko ordua, 17:30) eraso egingo dietela Estatu Batuetako enpresa handi batzuen Golkoko herrialdeetako bulego eta datu-zentroei. 18 enpresako zerrenda bat eman zuten, eta oharra egin langileei zein inguruetako bizilagunei, ez gertu geratzeko kilometro bateko erradioan. 

Gaur amaitu da 24. Korrika Bilbon eta han irakurri dute Atharratzetik abiatu zen lekukoak zekarren mezua. Euskal Herriko zazpi herrialdetako zazpi gaztek sinatua dago testua, eta Korrikaren leloa du izenburutzat: Euskara gara.

Albaola elkarteak, Euskal Itsas Museoak eta UZEI zentroak 'San Juan' baleontziaren lexikoaren hiztegia argitaratu dute. Sarean, hemen. Albaola elkartearen lanen artean, San Juan baleontziaren erreplika egitea izan da ikusgarrienetakoa azken urteotan (orain uretan da itsasoan baleontzia, Pasaiako badian, lana osatu artean), baina kultur eragineko harduerak ere bultzatu dituzte, eta kasu honetan, euskarazko hiztegi bat prestatu dute beste erakundeen laguntzarekin.

Behatokiak Hizkuntza Eskubideen Egoera 2025 txostena aurkeztu du aste honetan, eta bertan Hizkuntza Eskubideen Behatokiak aurten jaso dituen 984 intzidentzeen berri eman du. Horietatik 883 kexak izan ziren, hizkuntza eskubideen urraketen berri eman zutenak. gainerakoak, 69 zoriontze eta 32 kontsulta.

OpenAI enpresaren produktu handi bat izan da Sora, ez ChatGPT bezain ezaguna, baina hilabete batzuez asko promozionatu zutena. Bideoak sortzeko AA bat zen: iraganean diogu, ze aplikazioa ixtera doaz. Era berean, Seedance bideogintza aplikazio harrigarria ere berdefinitzen ari dira eta bertsio berritu batean copyright gudu batzuk ebitatzeko-edo, murrizketak sartu dituzte.

Europako Batasuneko segurtasun informatikoko ENISA erakundearen arabera, phishing erasoak dira zibersegurtasun arazo larriena Europan. Arazoen %60 dira, beste guztien gainetik, grafikoak erakusten duen bezala. Kontuan izan behar dugu denok zer phishing-a, nola ari den dibertsifikatzen mota desberdinetan, eta nola Adimen Artifizialak (AA) are phishing sofistikatuagoak sortuko dituen etorkizun hurbilean.