Sustatu

Udako Euskal Unibertsitateak eta Euskaltzaindiak lankidetza-hitzarmena sinatu dute, ohar batean adierazi dutenez, "euskararen eta euskal kulturaren sorkuntzarako, transmisiorako, sustapenerako, garapenerako eta zabalkunderako". Argazkian UEUko zuzendaria, Aitor Bengoetxea, eta euskaltzainburua, Andres Urrutia.

Beste webgune bat aurkeztu du EITBk: KirolakEITB.eus ataria. Atzo egin zen aurkezpena, eta EITBk berak zabaldutako oharraren arabera, futbola bezalako "diziplina nagusiek ez ezik, hedapen gutxiagokoek euren leihoa izango dute EITBren atari berrian, eta modu berezian zainduko dira emakumezkoen kirolak."

Ainhoa Albisu Larrea 'Berria' egunkariko langilea hil zen atzo Donostian, 58 urterekin, Berriak berak jakinarazi duenez. Euskaldunon Egunkaria sortu zuen lantaldean egon zen Albisu, eta han jardun zuen lanean egunkari hura itxi zuten arte. Egunkariaren auzi ekonomikoan auzipetu zuten gero, 11 urteko estuasuna ekarri zion prozesuan, baina berak Berrian jarraitu zuen lanean. 

Urtea amaitzearekin, abenduaren 31ko abenduan hil zen MTV (Music Television), bideo-musikalen telebista katea. MTV USA izeneko marka bat geratu da, baina musikari baino gehiago reality erako gauzetara dago emana. MTV marka zenbait zeuden oraindik hortik, hala nola MTV Hits eta egon ziren baita VH1 izeneko beste bat ere, bideoklip esan izan zaion formula musikal horri eskainiak. Eta horiek denak kantzelatu dituzte. Lasai, nostalgikoentzat badago aukerarik hortik.

'Mugen Gainetik solasaldiak' izenarekin, Iruñe Astiz @Arkkuso sareetako sortzaileak hiru elkarrizketako sorta bat egin du azken asteetan. Mugen Gainetik GKE-aren enkargu bat izan da (EAEko Lankidetzarako eta Elkartasunerako Euskal Agentziaren laguntzarekin)., eta helburua izan da genero eta sexu aniztasunaren eta disidentziaren inguruko ezagutza handitzea, errrespetutik, inklusibitatetik. Twitcheko bere kanalean zuzenean egin zituen 3 saio Astizek, eta Youtuben ikusgai daude orain.

Slop musika, hau da adimen artifizialeko (AA) sortzen dute musika-mordoiloa copyright-dun musika zuzenean plagiatuz sorten dela demostratu dute AEBetako unibertsitate kontsortzio bateko ikertalde batekoek. Musika mota hori sortzen duten Suno bezalako zerbitzuek diote "sorkuntza berria" dela euren emaitza, eta estilo jakinak imitatzen ikasi dutela beren AA sistemek, estilo baten orokortasunak errepikatzeko gai direla. Baina ikertzaile hauen metodo ondo pentsatuak (Adversarial PhoneTic Prompting edo APT deitu diote) agerian jarri du abesti zehatzak kopiatzen dituela Sunok. Ez da estilo berregiketa bat, plagio zuzena baizik.

UEUren aurtengo Udako Ikastaroen ekitaldirako proposamenak bidaltzeko deialdia ireki dute eta epea urtarrilaren 31ra arte egongo da zabalik.. Azken urteotako dinamika jarraituz, Udako Ikastaroen eskaintza jardunaldi, topaketa edota biltzarren bidez osatuko da, euskal komunitate zientifiko eta profesionalen bilgune izateko xedea oinarri. Horrez gain, UEUk telegram bidezko komunikazio kanala ireki du.

EITBk hainbat plataforma eta marka sortu ditu azken urte parean (eta bat itxi: Nahieran). Baina EITBHub ez da horietako bat. Xabi Ezpeleta informatikariak egindako biltegi bat da, programazio ahalegin bat, "EITBko online edukietarako sarbide bateratu" gisa definitu genezakeena. Hementxe dago.

Gaur betetzen dira 25 urte Wikipedia sortu zela, 2001eko urtarrilaren 15a baita entziklopedia askearen jaioatza data. Ingelesezko produktu bat zen orduan, baina urte berean, 2001eko abenduaren 6an, sortu zen euskarazko lehen ekarpena. Euskarazko azala eta bertsio beregaina 2003ko azaroan sortu zen, eu.wikipedia.org URL-ean indartsu jarraitzen duena.

Autoen baliza derrigorrezkoen mapa aipatu genuen lehengoan eta gauzatxo bat ere agerian geratzen ari gela konturatu gara (beste asko ere konturatu dira): aktibatutako baliza asko ez dira matxuratutako edo laguntza premian dauden autoetakoak. Errepidean aurrera doazen baliza aktibatuen arrastoa ikusten da mapan,

Urte hasierako istorio teknologiko interesgarrienetako bat: nola utzi duten agerian WhiteDate.net izeneko harremanak edukitzeko webgunea. Baina harremanak... halakoxeak: esklusiboki arraza zuriko pertsonen artean, espreski ideia supremazistak dituztenen arteko sexua edukitzeko edo bikoteak osatzeko pentsatua zegoen webgunea. Alemanian hacker biltzar batean (Chaos topaketa) atera zuen agerira garatzaile batek: metodo desberdinekin WhiteDate-ko profil guztiak arakatu eta gorde zituen, eta publiko egin. Hau da, WhiteDate-n zeuden guztien profilak eta preferentzia publiko egin dira. Nazi edo filonazi mordo baten ligatzeko esperantzak eta estrategiak, agerian. Ikusgarria.

20 urteko jardunaren ondoren, aste honetan itxi da erreferentziazko webgune eta blog espainiar bat: Genbeta. Sarean dago oraindik Genbeta.com, eta hor da bere azken artikulua, baina ez dirudi besterik argitaratuko dutenik, eta auskalo izozte honek noiz arte iraungo duen. Sustatu pixkat da Genbeta izan dena gazteleraz Espainian, nagusiki Internet eta teknologiaz informatu duen blog bat, baina euskaraz eta Euskal Herrira begir. Hala ere, gu zaharragoak gara (aurten 25 urte beteko ditugu) eta ez dugu epe laburrean ixteko intentziorik.

Urtarrilaren 1etik, Hego Euskal Herrian derrigorrezko da autoan matxura duzunearekin baliza geokokatu bat eramatea, eta gelditzen zarenean bide batean, hura aktibatzea. Eta baliza aktibo horiek non dauden erakusten duen mapa bat sortu du segurtasunean berezitutako informatikari batek: MapaBalizasV16.es. Eguneraketa/zuzenketa (astelehena 12): esan genuen ostiralean hau argitaratzean itxura batean Nafarroako kasuak erakusten zirela, baina ez EAEkoak. Oker geunden. EAEko balizak ere badaude mapan. Zuzentzen dugu testua horregatik.

Twitter sare sozial kakaztuan (Elon Musk-ek erosi ondoren X izendaturiko horretan), 2026 hasieran eskandalua dugu adimen artifizialeko (AA) Grok luzapenari argazkiak eraldatzeko eskatuta, jendea biluzten duela kalitate handiko deepfake-eak sortuz. Guztizko biluztasuna ez, baina bikini eta barruko arropetan utzi bai, ikuspegi sexualizatuak eskainiz. Emakumeen kontrako jazarpen/eraso iturri masiboa bihurtu da, eta haurren argazkiekin ere funtzionatzen du gauza higuingarri honek.

Gaur goizean jakinarazi dute Korrikaren ibilbide eta egutegi zehatza. Martxoaren 19tik 29ra izango dela bagenekien, eta Atharratzetik Bilbora doala euskararen aldeko ekimena ere bai, baina tarteko ibilbidea gaur egin da publiko. Korrika aplikazioa dutenek jaso dute lehen abisua horrena. Hain zuzen ere, aplikazioa berritu egin dute aurtengo ediziorako, eta informazioa beste toki batzuetan baino lehenago jasotzeaz gain, zozketak antolatu dituzte app-a instalatuta dutenen artean. 

Gabonen bezperatan aurkeztu zuten 'Euskaldunak: etxean arrotz' dokumentala Azpeitian, eta orain sarean ere ikus daiteke osorik doan. Azpeitiko Zaparraie euskara taldeak egin du dokumentala, Kulturaz kooperatibarekin, eta Irati Urdalleta kazetariak zuzendu du. Ordubeteko ikus-entzunezkoan Azpeitiko euskaldunen zapalkuntzari buruzko herritarren lekukotzak jaso dituzte. Hemen ikusgai.

Euskalgintzaren Kontseiluak balorazio positiboa eta baikorra egin du 2025 amaierako Pizkundea ekitaldiaz, Bilbao Arena milaka euskaltzalez bete zuen ekintzaz. "Aurrera begirako erronketan jarri dugu fokua", dio balorazio oharrak. Beste deialdi bat antolatzen hasiko dela iragarri du Kontseiluak, datorren ekainaren 13an Iruñean, eta hartara begira "Euskaltzaleen gida" delakoa publiko egin du, lelo edo eskari nagusi batekin: Antolatu.

Mugen Gainetik GKE-ak lanketa bat egin du, Labore ekoizle/merkaturatzaile ekimenarekin batera, Donostiako ikastetxeetan jantokien kudeaketa-ereduei buruzko kontzientzia kritikoa sortzeko, eta eredu hori elikadura burujabetzara bideratzen saiatzeko. Lanaren barruan, beste herri batzuetan garatutako jangela komunitario eta burujabeak, hemen eta orain, posible direla erakutsi dute (Oiartzungo eta Ibarrako adibideekin).

Euskaltzaindiak sarean jarri du Jokin Zaitegiren dokumentu-bilduma digitalizatua, berezko azpi-webgune honetan. Jokin Zaitegi (1906-1979) euskal idazle, itzultzaile, irakasle eta apaiza izan zen. Modu askotara sinatu zituen bere lanak: Udalaizpe, Artzai, Zaitegi´tar Iokin eta beste hainbat. Ohorezko euskaltzain ere izan zen.

Argitaratu genuen nola UZEIk, Euskaltzaindiarekin batera, 2025 urteko hitza erabaki zuen duela egun batzuk: Muga-zerga. Aukeraketa hori osatu dute ondoren beste 24 terminorekin (izen bereziak, siglak eta esamolde modukoak badira tartean) 2025 urteko 25 hitzen zerrenda proposatzeko.