Sustatu

Joan den apirilean, euskarazko Wikipediak 2024-2027 eperako markatu zituen helburuetako bat lortu zuen: emakumezkoen 30.000 biografiako marka erdiestea. 2027 amaitzetik urrun gaudela, hortik gora doa kontua orain. Boluntarioen ekarpenez lortutako marka da, eta bereziki, boluntario talde antolatu batzuena: WikiEmakumeok taldeen lana dago hor.

Internet Archive webgune eta proiektuak (Archive.org) 30 urte bete zituen joan den igandean, maiatzaren 10ean. Bere lehen funtzioa izan zen Interneteko webgune eta orrien hemeroteka bat osatzea, une jakinetan "argazki" modukoak artxibatuz. Hori egiten jarraitzen dute, baina beste artxibatze / dokumentatze aukera askoren artean bat gehiago da orain eta zehazki Wayback Machine deritzo tresnari orain, "Atzera-begirako Makina". 30 urteak 1996ko atzera-begirako blog sarrera batekin ospatu dute, baina era berean beraien funtzio eta etorkizuna zalantzan dago, Interneteko argitaratzaile batzuek ateak itxi nahi dizkiotelako Internet Archiveri.

Bi urtetik behin antolatzen du UEMAk Udalerri Euskaldunen Eguna, udalerri euskaldunen ekarpena festa giroan ikusarazteko eta aurrera begira dituzten erronkak nabarmentzeko. Aurten tokatzen da, eta gaur zortzi egingo da, datorren maiatzaren 16an, Otxandion.

Wikipediaren irudi eta fitxategi bildumak, Wikimedia Commons-ek, bere urteko argazki onenen lehiaketaren emaitzak jakinarazi ditu. Hilabete batzuetako hautaketa prozesuaren ondoren (ikusi proposamenak, ikusgarriak dira), hiru hautatu dituzte.

Taupa euskaltzale mugimenduaren ekimenez antolatu da Eusfera ekimena aurten, eta bere aplikazio praktikoa, Euspazioak deitu izan dituztenak antolatzea, atzo hasi zen, eta maiatzaren 17a arte luzatuko da. Zera dira espazio hauek: Euskaraz gozatzeko familientzako elkarguneak sorrzea. Euskaraz jakin ala ez, 0-12 urte bitarteko haurren gurasoei (edo guraso rola betetzen duten helduei) daude zuzenduak.

Panoramax da Google Street View libre bat, hau da, errepide eta kale jakinetako bista/argazki mugikor, panoramiko horiek bildu eta erakusteko toki bat. Oso estaldura txikia du konparatuta Googleren zerbitzuarekin, baina Ipar Euskal Herrian dexentekoa da Baiona eta Angelu aldean bereziki. Probatu hemen, adibidez.

Carlos Garaikoetxea, frankismoaren ondorengo lehen lehendaria, eta Eusko Alkartasunaren sortzailea, 87 urterekin hil da gaur bihotzeko baten ondorioz Iruñeko bere etxean.

Proposamen batekin dator X10 kale-artista euskalduna: maiatzaren 7an, Azpeitiko Dinamoan, kale-arte tailer bat emango du. Bere ibilbideko adibide batzuk ikusi ostean kalera irtengo dira artistagaiak, begirada apur bat landu eta kaleak eskeintzen duenarekin jolastera. Bi ordu arratsaldea aprobetxatzeko, ez da aurretiko esperientziarik behar.

Kontseiluak abenduan antolatutako Pizkundea ekimenean iragarri zuten euskaltzaleon aktibaziorako beste urrats / ekitaldi publiko bat ekainean antolatuko zutela. Aste honetan jakinarazi dute zer izango den datorren hilerako deitutako Euskaltzaleon Martxak zer forma hartuko duen: Hiru aldarriren inguruan gauzatuko den ekitaldi bat, hiru zutabeko martxa bat, "euskaraz bizitzeko behar den dena" eskatzeko. Ekainaren 13an da hitzordua Iruñean.

Berriak mahai inguru bat antolatu du maiatzaren 5erako, Donostiako San Telmo museoan (18:30etan), izenburu honekin: "Pantailetara lotuak / zenbateraino eragiten diote pantailek gazteen buru osasunari?"

Adimen artifizialekio (AA) laguntzaileekin, aldaketak ari dira gertatzen. GitHub Copilot, Anthropic, Cursor... enpresa erabilpenean gora doaz, baina lehen proba eta sarkuntza fase baten ondoren, kontsolidazio garaian AA "merkearen" edo doakoaren aroa amaitzen ari dela dirudi.

Googlen bilatzen baduzue "6 7", hau da, sei-zazpi, edo ingelesez six-seven, emaitzez gain ezker eskuin gora-behera mugitzen den pantaila batekin egingo duzue topo, bai mugikorretik eta bai webgunean. Egin aproba hemen klikatuz. Eta zer da sei zazpi hau? Ba gazteen gauza bat.

Adimen artifizialeko (AA) Latxa euskal eredua publikatu zutela denbora da jada, eta oraindik ere eskala handian ez dute publiko orokorrarentzat martxan jarri, baina txataren webgunean kontua sortuz gero eta baimena eskatuta erabili daiteke, eta proiektua aurrera doa, apiril honetan gehitutako funtzio inportanteekin (dokumentu karga eta itzultzailea) eta interfaz berrikuntzarekin.

Elhuyarrek informazio puska interesgarri baten berri eman du hemen, abuztuaren 12ko eguzki eklipse totalari begira. Udako egun haren "egun ispilua" aste honetan dugu, apirilaren 30ean, ostegunarekin. Hau da, apirilaren 30en eguzkia abuztuaren 12an sartuko den leku eta ordu berean ezkutatuko da iluntzean, eklipsearen orduan, 20.30ak inguruan. Hau da, aukera duzu puntu jakin batean kokatzeko, ikusteko abuztuan posizio horretan ondo tokatuko ote zaizun eklipsea. Eguraldia lagun, noski.

Lagun batek helarazi digu oharra, "Katuak eta biodibertsitatea", arriskua direla katu etxekotuak, libre ibiltzea ahalbidetzeko egoera batean badaude, etxetik irteteko libre badira katazuloetatik edo... munduko espezie inbaditzaile kaltegarrienetakoa da katua. Katuak libre uztea ez dela soilik maskoten kudeaketa kontua, mundu mailako krisi ekologiko bati eragiten dion arazo politiko eta soziala baizik.

Eisko Jaurlaritzak 'Adi! Filmak euskaraz' ekimena aurkeztu zuen atzo, "euskara ikus-entzunezko aisialdiaren bihotzera eramateko", prentsa-ohar ofizialaren arabera. Urtean 24 film ikusi ahal izango dira euskaraz zinema-aretoetan, orain artekoaren bikoitza, eta euskarazko filmen eskaintza handitu nahi dute plataforma digitaletan ere.

Palantir da kontratu militarrak eta "segurtasunekoak" lortu eta lortu ari den enpresa estatubaruarra, ziberzaintzan eta datu-base erraldoietan berezitzen hasi zena, baina gaur egunean adimen artifizialeko erraldoi bat ere bai, ez txat publikoak egiten, baizik eta gobernu handientzat eta militarrentzat azpiko lana eta kontratuak lortzen. Beren nagusi ezagun batzuk dira teknofaxista pare bat Peter Thiel eta Felix Karp, eta azken honek liburu bat idatzi du. Liburu horren laburpen gisa, 20 puntuko manifestu bat argitaratu du ez Karpek berak, Palantirrek enpresak zuzenean baizik, liburuaren izenburu berarekin, Errepublika Teknologikoa. Ondo irakurri, "eliteak" diotenean herri-agintaritza eredu batez ari dira, eurak elitea ez balira bezala.

Gaur aurkeztu da ZestoaUrepele.eus webgunea, Zestoa eta Urepele senidetu zirenetik gauzatu den proiektu bat publiko egiteko: bi herrien arteko bidea dokumentatzen duen baliabide bat da hau. Ibilaldi eta ikustaldien bidez Gipuzkoako eta Nafarroa Behereko herri hauen eta herritarren arteko lotura adierazteko modu bat da.

Eusko Jaurlaritzak sarean jarrirako Itzuli (itzultzaile automatiko neuronala) https://www.euskadi.eus/itzuli/ oso tresna praktikoa eta erabilia da. Baina badu mugatxo bat, 4.000 karaktere arteko testuak pasatzen ahal zaizkio, ez luzeagoak. Bada, bada garapen bat muga hori gainditzeko, Itzuli API bidez kontsultatzen duen Zital programatzaile eta hackerraren itzultzaile garapena: itzultzaile-neuronala.zital.eus 

Eusko Jaurlaritzak onartu zuen En Tol Sarmiento (ETS) taldearen Bihotzen Konkista proiektua babesteko 300.000 euroko dirulaguntza zuzena, "Bartzelonan eta Madrilen egiten ari diren kontzertuen bidez euskara eta euskal kultura Euskaditik kanpo zabaltzeko", gobernu-akordioaren berri eman duen Jaurlaritzaren oharraren arabera.