Apostuen merkatuak zaintzen dituen webgune baten arabera (Semafor), Espainiako gizonezkoen futboleko Lehen Mailako Ligan maila galtzekotan zen futbol talde batek dirutza bat jarri zuen jokoan, maila galdu zuelakoaren alde apostu eginez. Teknologia gaietan aditu espainiarra den Antonio Ortizen arabera, Osasuna izan daiteke talde hori. Osasunak mailari eutsi zion eta hortaz, apostua galdu egin zuten (!), baina ez zen hori koxka, baizik eta galduz gero, Bigarren Mailara jaitsita, jasan zezaketen diru-galera handiagoa estaltzeko mugimendua zen. Polymarket bezalako webgune batean gertatu zen jokaldia: Kalshin.

Gaur aurkeztu du Bertsozale Elkarteak 2026ko Bertsolari Txapelketa Nagusia... barka: Euskal Herriko Bertsolari Txapelketa, izena aldatu baitiote 4 urtean behin jokatzen den txapelketa honi. Irailaren 19tik abenduaren 20ra izango da txapelketa, 15 saiorekin, eta abenduaren 20an izango da finala, iragarri zen bezala eszenatokia aldatuz: Nafarroa Arenan (eta ez BEC-en, non Maialen Lujanbiok jantzi zuen txapela 2022an, bere bigarrena).

Elgoibarko Udalak Gotzon Garate Bekaren bosgarren deialdia egin du. Aurtengo beka deialdiaren helburu nagusia da euskarazko literatura sorkuntza sustatzea eta idazle berrien lanari laguntza ematea. Udalaren laguntzaileak dira bekan Danobat eta Elkar: Danobatek dirulaguntza emango du beka ondo bideratzeko, eta Elkar argitaletxea prest agertu da saridun gertatzen den eleberria argitaratzeko. 

Fermin Muguruzak protesta egin du duela aste batzuetako albistea dela eta: ETSk 300.000 euro jaso zituela Bihotzen Konkista birako Bartzelona eta Madrilgo kontzertuengatik. Musika biretarako hainbat euskal musikarik jasotako AT! Musika programaren laguntzak alderatu ditu ETSrenarekin. Iaz 175.000 euroko aurrekontuarekin 47 proiektuk jaso zuten laguntza, tartean Muguruzak berak 12.500 €. "175.000 euro 47 taldeentzat versus 300.000 euro talde bakar batentzat. Hau ez da magia, hau pribilegioa da."

Matx tokiko kirolaren sare sozialak podkast bat hasi zuen iaz, eta orain abiatu da bere bigarren denboraldia, joan den igandean argitaratu zen lehen atalarekin. Goi mailako euskal kirolarien beste aldea erakusten jarraituko du Matx Podcastak. Iazko denboraldiak izandako harrera ikusirik, bigarren bat egitea erabaki dute. Eta oraingo honetan ere, Basque Team fundazioarekin elkarlanean ekoiztutako saioa izango da. Kirol minoritarioetan gorenean dauden euskal kirolariak izango dira gonbidatuak eta Nahia Zudaire igerilari zubietarra izan da aurtengo lehen protagonista (igandean argitaratua, hemen duzue entzungai eta ikusgai, bideopodkastak baitira Matxenak).

Ekaitz Santaziliaren hainbat urtetako proiektua, Euskargazki, Wikipedian dago orain, Wikimedia Commons artxibo biltegian. Hogei urteko ibilbide bat izan da Santaziliak egina, euskararen historia eta euskalarien bizitzak dokumentatuz. Urte batzuez Blogak.eus zerbitzuan ere egon zen Euskargazki, baina orain beste etxe bat aurkitu du Commons-en, 700 argazkirekin.

Xabi Ezpeleta programatzaile nekaezinaren beste ekarpen bat (astean bertan Evaleu aurkeztu dizuegu). Kasu honetan garatu duen Antzoki-TTS esperimentua dakarkizuegu hona. TTS bat edo Text-To-Speech testu bat idatzizko testua irakurtzen duen ahots automatikoen sistema bat da. Duela urte batzuk garatzen direla TTSak euskaraz, eta baita praktikan erabili ere, adibidez hedabide askok duten "entzun albiste hau" funtzioan. Sakatu botoi horiek, eta testuak entzuten ahal dira euskaraz, txukun eta ulergarri, baina doinu robotiko bereizgarri batekin. Ezpeletaren esperimentuak haratago joan nahi du: hiztunaren izaera, ezaugarri emozionalak eta paralinguistikoak definituz, naturaltasun gehiago eman TTS euskarazkoari.

EITBren euskarazko jarduna bultzatzeko Aldatu Gidoia plataforma eragileak oharra kaleratu du nabarmenduz ETB3ren itxieraren ondoren, aire-bidezko telebistan ETB1 ON-en bidez haurrentzako programaziia jartzeko erabakia ez dela nahikoa: "behin behineko adabaki bat da, ez nahikoa eta bermerik gabea". Horren ordez telebistak konbentzionalean zein plataformetan marka propioa zainduta eta indartuta ikusi nahi du Aldatu Gidoiak. Horrela bakarrik "izango gara gai haurrak EITBren orbitara eta euskarara erakartzeko". Makusi plataformaz gain, Makusi katea 24 orduz eta 7 egunez; hori eskatzen dute oharrean.

Udaltopen hemezortzigarren edizioa amaituta, webgunean ikusgai daude Justizia linguistikoa: diskurtsoak, praktikak eta oinarriak berdintasuna helburu izenburupean Euskal Hirigune Elkargoak; Eusko Jaurlaritzak; Nafarroako Gobernuak; Arabako, Bizkaiko eta Gipuzkoako Foru Aldundiek eta Lasarte-Oriako Udalak antolatutako jardunaldian izan diren ponentzien bideoak.

Lau urtez Loraldiak antolatuta Lekeition burutu izan den euskal kulturaren emanaldien zikloa, aurten Sormenaldia bilakatu da eta Markina-Xemein batu da ekimenera. Bi herri, bi aste, olatu bera: Lekeition ekainaren 24tik 26ra eta Markina-Xemeinen uztailaren 1etik 3ra, musika, literatura, bertsolaritza, zinema eta performanceak uztartuz, programazio anitza eskainiko da. Markina-Xemein gehitzen da beraz: hiru eguneko programazio propioarekin, Ipar haizea/Zuberoa ardatz, Mixel Etxekopar eta Maddi Oihenart bezalako proposamenekin. Loraldia Plaza lerroaren apustua: sorkuntza garaikidea arnasguneetan errotu, transmisioa eta komunitatea indartu, eta “olatu berri bat” kultur eremuan utzi.

Programatzaile euskaldun independenteekin osatutako AA lantzeko Itzune taldearen baitan, Xabier Ezpeleta informatikariak tresna interesgarri bat garatu duela jakinarazi du: Evaleu. Adimen artfizialeko eredu euskaldunak (eta euskara ulertzen duten atzerrikoak) parametro desberdinen arabera neurtzeko sistema bat. Informatikan (eta beste alor korporatibo batzuetan) benchmark esaten zaie konparazio-sistemei, eta AA alorrean badaude halakoak ere, Euskal Herrian propio garatuak ere bai; baina Evaleuk konparatzaileen bilduma egin du, meta-konparatzaile bat nolabait esateko, eta ereduak benchmark desberdinekin neurtzen hasi da. Neurtutakoen artean onena, oraingoz, txinatar bat: Deepseek.

Iaz Jauzia Gara izeneko prozesu estrategikoaren berri eman zuen Eusko Jaurlaritzak, 2027an Euskararen Erabilera Biziberritzeko Biltzarra antolatuko zela iragarriz. Aste honetan, Imanol Pradales lehendakariak prozesuaren berri gehiago eman ditu Euskararen Aholku Batzordearen aurrean egindako agerraldi batean. Hori norabidetan lan egiteko bide-orri bat proposatu zuen Pradalesek, eta Euskararen Ahotsak deituko den entzuketa-prozesu bat izanfo dela ere iragarri zuen.

2026ko abuztuaren 12ko eguzki-eklipsea azken urteotako gertaera astronomiko garrantzitsuenetako bat izango da: azken 100 urteetan Euskal Herrian ikusgai izango den eguzki-eklipse oso bakarra. Artikotik eta Groenlandiatik barrena etorriko den eklipsea da; mendebaldean hasi, eta ekialderantz urrunduko da. Gertakariari begira, Elhuyar Zientzia hedabide digitalak eguzki-eklipseaz gozatzeko edukia jarri du gizartearen eskura: Fenomeno astronomikoaren gakoak hainbat formatutan daude eskuragarri: bideoak, audioak, elkarrizketak, hitzaldia...

Pizkundea deitu duten ekimenaren barruan, Euskaltzaleon Martxaren bezperetan (ekainaren 13an Iruñean), Euskalgintzaren Kontseiluak hamar urterako erronka bat proposatu du, erakundeei ez ezik, gizarte osoari zuzenduta, «Pizkunderako Erronka» izenburuarekin. Eman beharreko jauzi hau da erronka horren ardatza Kontseiluarentzat: Hamar urteko epean, urtero 30.000 euskaldun oso irabaztea, 300.000 beraz 2036rako. Bost alor estrategikotan eragin behar da horretarako, Kontseiluaren ustez.

Testuak euskara errazagoan irakurtzeko sistema gehitu dute Tokikom elkarteko hainbat hedabidek beren webguneetan, Erraztu deitu duten funtzio bat, adimen artifizialean (AA) oinarritua. Helburu nagusia testuak sinplifikatzea da, baina, beti ere, informazioa galdu gabe. Martxan ikus daiteke jada Goiena edo Alea bezalako hedabideetan: azken honetan, elkarrizketa garapena egin duten teknologoekin, Vicometch enpresakoekin.