Leon XIV aita santuak bere lehen entziklika argitaratu du aste honetan. Saiakera erako testu landuak izaten dira entziklikak, eta izenburua ematen zaie latinezko bertsioaren lehen bi hitzekin. Magnifica Humanitas da hau beraz, baina latinez gain, beste hizkuntza batzuetan ere aurki dezakezue hemen, gure hurbileko erdaretan. Adimen artifizialari buruzkoa dela irakurriko zenuten hortik, eta badu aipu eta azterkerik (enpresa edo zerbitzu zehatzik izendatu barik) AAz, baina orokorrago joera teknologiko azeleratuen ingurukoa da. Gure analisitxoa jarraian.

2026ko abuztuaren 12ko eguzki-eklipsea azken urteotako gertaera astronomiko garrantzitsuenetako bat izango da: azken 100 urteetan Euskal Herrian ikusgai izango den eguzki-eklipse oso bakarra. Artikotik eta Groenlandiatik barrena etorriko den eklipsea da; mendebaldean hasi, eta ekialderantz urrunduko da. Gertakariari begira, Elhuyar Zientzia hedabide digitalak eguzki-eklipseaz gozatzeko edukia jarri du gizartearen eskura: Fenomeno astronomikoaren gakoak hainbat formatutan daude eskuragarri: bideoak, audioak, elkarrizketak, hitzaldia...

Euskararen normalizazioan lanean diharduten zenbait eragileak BIHAR ekimena aurkeztu dute berriki. Zera da asmoa: munduko hizkuntza komunitate gutxituak erdigunean jarriz, hizkuntzen biziberritzearen inguruko kontakizunen eguneraketan jartzen du fokua. 2026ko irailaren 23tik 26ra lau eguneko Nazioarteko Kongresua antolatu da, Bilbo-Irun-Hendaia ardatzean. "Munduari begiratzeko aitzakia eta mundu mailan kokatzeko aukera izango da", antolatzaileen arabera.

Maiatzaren 28an Baserri Digitala 2.0 proiektuaren ate irekiak antolatu dira. Zubigune Fundazioak, Ehnelur S. Coop., Eusko Ikaskuntzaren Asmoz Fundazioak eta Urkome Asociación Ruralek antolatu dute topaketa. Jardunaldiaren helburua, modu praktikoan nola digitalizazioak, automatizazioak eta hidroponiak nekazaritzako ekoizpen sistema tradizionalak osa ditzaketen erakustea da.

Irango Lego-bideolariek Loiuko gertaerak (ertzainak Sumud flotillako euskal boluntarioak jotzen eta atxilotzen) erretratatu dituztela? Hori ematen du, baina kasu honetan jatorria ez dago duela egun batzuk aipatu genituen Irango iturrietan eta Explosive Media faktoriaren sareetan, baizik eta The Brick Observer deritzon Youtubeko kanal batean, non munduko eta bereziki Europako egoera politikoaren inguruko AA bidezko Lego-bideoak kargatzen dituzten trumilka. Zentzu politikoren bat izango du egileak beharbada, zerbaiten aldeko propaganda edo slopaganda egitekoa, baina seguruenik ikustaldien bidez monetizatzeko ahalegin bat da, beste hainbat slop egileren asmoa. Dozenaka eta dozenaka bideo ekoitzi, gai biralen inguruan, eta ikustaldiak lortu.

Egunean Behin eta Tagzaniaren ondotik, egunero dosi txikietan kontsumitzeko beste joko eta app bat kaleratu du CodeSyntax-ek: Xiba. Joko bat... edo joko sorta: egunero denborapasa edo puzzle erako hiru joko proposatzen dizkizu Xibak, zortzi jokoko katalogo batetik, eta horiek ebazten saiatzea da kontua. Buru-trebezia eta arintasuna neurtzeko jokoak dira.

Aste honetan 'Nondik Nora' aurkeztu da Euskal Wikilarien Kultur Elkarteak, euskarazkoWikipediarako ikus-entzunezko ikas-material sortzeko Ikusgela proiektuaren barruan. Migrazioa hobeto ulertzeko Ikusgelako sail berria da, eta  Zehar-Errefuxiatuekin elkartearekin elkarlanean ekoitzi da.

Aste honetan Google bilatzailean detektatu duten gauza bitxi bat: Google bilaketak, bere emaitza orokorretan, adimen artfizialeko (AA) berriketa edo txat baten eran funtzionatzen duela funtsean. 'Disregard' aditza sartuta konprobatu dute, aurreko aginduak gelditzeko prompt edo AA agindu baten eran ulertzen duelako. Euskaraz ez dugu halako hitz bakarreko bilaketekin funtzionatzen ikusi, baina txat baten eran galdetzen badiozu, hala erantzuten duela ikusi dugu. "Haur txiki bat naiz eta basoan galdu naiz" bilatuta egin dugu aproba.

Espainiako telebistako lehiaketa arrakastatsuena Antena 3 katetik desagertzear egon daiteke. Pasapalabra lehiaketa Atresmedia eta Mediaset taldeen, eta beren telebista nagusi diren Antena 3 eta Telecincoren, borroka baten muinean egon da urte luzez. Aste honetako Espainiako Auzitegi Gorenaren epai batek ebatzu du Atresmediak ez duela egile-eskubiderik lehiaketaren azken fase erakargarriaren proba emateko, El Rosco esaten zaio lehia, eta ondorioz emisioa eten beharko da. Era berean jakin da Mediaset / Telecinco jabetu dela Roscoaren eskubideez (ez lehiaketa osoaz), eta laster horretan oinarritutako lehiaketa bat antolatuko dutela uste da.

Athletic Club futbol taldeak datorren urterako aurkeztu duen elastikoaren diseinuan Euskal Herri osoaren mapa bat txiki ageri da ikurrinarekin, eta sekulako eskandalua omen da hori, elastikoa debekatzeko eskatu baitu UPNek, eta alderdi horren eskutik, PP eta Vox alderdiek ere bai. IFAB deritzon nazioarteko araudiko 4.5 araua hausten du elastikoak, UPNk dioenez, eta arau horrek dioenari erreparatu diogu artikulu honetan. Gauzak dauden bezala, elastikoa debekatzeko interpretazioa gailentzea oso posible da.

Lehengoan aipatu genuen Iranen slopaganda trebearen ondoan, sare sozialetan daramaten estrategia orokor baten kokatzen da kontua. Bereziki, Iranek munduan zehar dituen enbaxada eta kontsultatuetako sareetako kontuak memeekin arin-arin ari dira. Bereziki Estatu Batuetatik errazten badiete jokaldia. Halako kasu bat gertatu zen duela egun batzuk, Uno karta-jokoaren eskutik. Donald Trump-en izenean norbaitek meme-irudi azkarra egin zuela pentsatu zuen, Uno karta batzuk erakutsita... Baina ez zen izan hain jokaldi abila.

Inoizko espaziontzi handiena eta kohete indartsuena jaurtiko du bihar Spacex enpresak (Elon Musk-en enpresetako bat). Hau idazten dugun unean 31 ordu falta dira, eta dagoeneko zuzeneko irudietan ari dira probetan. Test erako hegaldia izango da, baina marka batzuk hautsiko dira, eta ondo irteten bada, lorpen handiagoetarako bidea emango du.

2026ko lehiaketaren esleipenaren berri ematera gatoz.