Teknofiloen albistegia

Elhuyarren ZIENTZIA AZOKA 2018-2019: izen-ematea jada zabalik!

2018-09-29 : 09:55

2018-2019ko ikasturtean, Elhuyarren Zientzia Azoka proiektuan izena emateko epea zabalik da irailaren 24tik. Izena ematea DOAN da, eta oso erraza: sartu webgunean eta segi jarraibideei. Zientzia Azokaren festa nagusia Bilbon egingo da 2019ko maiatzaren 11n. 

Publizitatea

Asteburu honetan hasiko da Teknopolis saioaren denboraldi berria

2018-09-25 : 08:16

20 urtez Zientzia eta Teknologia zabaltzen, modu erraz eta erakargarrian. Larunbatetan ETB1en, eta igandetan ETB2n, 13:30ean.

Japoniarren bi 'rover' iritsi dira Ryugu asteroidera

Sustatu
2018-09-24 : 13:28

Hayabusa2 izeneko zunda japoniarretik askatutako bi rover Ryugu asteroidean pausatu dira asteburuan. Ordu batzuetako atzerapenaren ondoren JAXA Japoniako espazio agentziak baieztatu du roverrak ondo daudela asteroidean, eta mugitzeko prest daudela. Asteroidetik bertatik egindako argazkia ere zabaldu dute.

RESCUE BIZILABE, euskarazko ihes-gela berria gaurtik aurrera Bilbon

2018-09-22 : 10:05

Gaurtik aurrera, larunbatero, ihes-gela berria izango da Deustuan, Bizilabe gunean. 7 urtetik aurrerako neska-mutilentzat egokia da; taldean, bai familian bai lagunekin, egiteko prestatuta dago. 50 minutuko saioak dira.

Antartikaren mapa berria, inoiz baino bereizmen handiagoarekin

Sustatu.eus
2018-09-17 : 10:46

Kontinente baten maparik zehatzena argitaratu berri dute, sekula egin dena baino bereizmen askoz handiagoarekin. Eta kontinente hori ez da ez Europa ez Amerika, Antartika baizik. Orain arteko maparik zehatzena baino 100 aldiz zehatzagoa da oraingo berri hau. Bertako izotz, glaziar eta erliebea zehaztasun ikaragarriz ezagutuko dugu hemendik aurrera; baita unean unean daukan eboluzioa ere.

Abian da Norteko Ferrokarrillaren denboraldi berria

2018-09-15 : 08:39

Gaur abiatuko da Norteko Ferrokarrillaren denboraldi berria. Astero, Guillermo Roa Zubia Elhuyarreko komunikatzailearen gidaritzapean, Euskadi Irratiko uhinetan egingo du geldialdia: ostiral gauetan, 22:00etan, eta larunbat arratsaldetan, 15:00etan

5

Botilako eta txorroteko ura ezberdintzen dituzu?

Erabiltzailearen aurpegia
2018-09-08 : 15:55

L. lankidea postureoan zebilen aspaldian, botilako eta txorroteko ura desberdintzeko gai zela esanez. Duela hilabete batzuk erronka bota nion eta azkenean esperimentu "zientifiko" bihurtu dugu gaia. Hipotesia da gaur egun ez dagoela botilako eta txorroteko uraren zaporea desberdintzerik, ausazko sujeto batek ez duela alderik nabaritzen. Aurrez garbitutako 3 botilatan bi ur mineral (mineralizazio maila baxukoak) eta Eibarko txorroteko ura jarri, eta sujetuari frogarako eskaini zaizkio. Sujetuak erantzun behar du esanez txorroteko ura zein botilatan dagoen. Aztertutako taldea, 23 eta 58 urte arteko 10 gizonezko eta 3 emakumezko. Eta emaitzak? Segi irakurtzen... 

21

Ama neandertala eta aita denisovarra zituen neska bat identifikatu dute

Erabiltzailearen aurpegia
2018-08-23 : 13:10

2012an Denisova haitzuloan (Altai mendiak, Errusia) topatutako fosil baten azterketa genetikoak erakutsi du banako hark bi hominido talde desberdinetako gurasoak zituela: ama neandertala zuen, eta aita, berriz, denisovarra. Svante Pääbo Max Planck Institutuko ikertzailearen taldeak egin du ikerketa, eta Nature aldizkarian argitaratu dute.

7

Hegazti harrapakari batzuek nahita hedatzen dituzte suteak

Erabiltzailearen aurpegia
2018-08-24 : 14:25

Bagenekien hegazti batzuk suteez baliatzen direla harrapakinak eskuratzeko, baina oraingo honetan ikusi da era aktiboan hartzen dutela parte miruek eta belatzek. Australiako Ipar sabanetan bizi diren hiru hegaztitan ikusi da portaera. Mokoan edo hanketan eramaten dituzte sutan dauden adaxkak, oraindik sutea iritsi ez den zonaldeetara. Batzuetan banaka jokatzen dute, baina batzuetan elkarlanean. Ez dute beti bere helburua lortzen, baina oso maiz, salbu zeuden tokietara eramaten dute sutea.

1

Aztarna paleolitikoak Sketchfab 3D biltegi digitalean

Sustatu
2018-07-26 : 11:33

3D modelo digitalen biltegia da Sketchfab. Era guztietako proiektuak ikusten dira bertan: arkitekturako elementuak, diseinu industrialak, kultura popularreko pertsonaiak, artelanak... Baina baita ere zientzialariek kargatutakoak, eta horien artean: antzinako gizakien artelan eta tresnen aztarnak bereziki ikusgarri geratzen dira. Besteak beste, Joseba Rios Garaizar adituak Euskal Herrian aurkitutakoak.

Euskaldun bat Artikoan, kontaktizun zientifiko zirraragarria

Sustatu
2018-07-12 : 10:43

@artikoan Twitter kontutik, "Euskaldun bat Artikoan", txiolari bat egiten ari den ikerketa-egonaldia ari da kontatzen. Emakumezko geologo euskaldun gisa identifikatzen da sarean, baina nor den galdetu diogu: Naima El Bani Altuna da, eta Tromsø-ko Unibertsitatean ari da tesia egiten.

Elhuyarrek gaztetxoentzako ‘Bizilabe’ ikerketa-zentroen sarearen proiektua aurkeztu du, Gipuzkoako gazteen artean zientzia- eta teknologia-ikasketak sustatzeko

2018-06-30 : 10:17

Elhuyarrek, erabat kontziente izanik nolako eragina izan dezakeen neska-mutilek zientzia- eta teknologia-gaietan modu autonomoan ikertzeak eta aritzeak haien gaitasunetan, haien etorkizuneko aukeretan eta bizi diren eskualdearen etorkizuneko lehiakortasunean, lanean dihardu 2014tik Bizilabe gazteentzako ikerketa-zentroen sarea martxan jartzeko. Lan horretan, GFAren ‘Etorkizuna eraikiz’ programaren laguntza izan du, Gipuzkoan Bizilabe sarea osatzen hasteko lehen urrats gisa.

Gure planetan sekula neurtu den tenperaturarik hotzena neurtu dute Antartikan: -98ºC

Sustatu.eus
2018-06-29 : 10:15

Gure planetan orain arte neurtutako tenperaturarik hotzena -93ºC-koa zen. Coloradoko Unibertsitateko ikerlari talde batek satelite bidez egindako azken neurketek, ordea, beste 5 gradutan jaitsi dute munduko errekor hori. 2004-2016 bitartean egindako neurketen arabera, Antartikako 100 puntu ingurutan tenperatura ia-ia -100ºC-ra jaitsi zen; -98ºC, hain zuzen ere. Antartikako erdi-ekialdean dagoen mendilerro garai batean jaso dituzte tenperatura horiek, mendilerro horietan dauden sakonune edo arantxo txiki batzuetan, 3.800 metrotik gorako garaieran. Dena dela, satelite bidez jasotako datuetan oinarritutako estimazioak dira, ez zuzenean lurrazalean neurtutakoak.

Fermiren paradoxarentzako azalpen berri bat: bakarrik gaude eta kito

Sustatu
2018-06-25 : 10:12

Zenbat zibilizazio estralurtar daude galaxietan? Galdera horri paradoxa bat proposatuz erantzun zion Enrico Fermi fisikariak 20. mendean: "Non dago jende guztia?". Galaxiak zibilizazioz beteak badaude, zergatik ez dago haien arrastorik aurkitzerik? Horixe da Fermiren paradoxa, eta erantzun batekin azaldu berri dira hiru zientzialari: bakarrik gaude, eta hori da kontua.

‹‹ Hurrengoak Aurrekoak ››