Arrieta ahizpak: komunikazioa eta gehiago

Lourdes Arrietak burua besterik ezin du mugitu, mugitzeko eta beste edozertarako laguntza behar du, eta bere ahotik eztarri-soinu ulergaitzak besterik ez da ateratzen; Mentxu ere gurpil-aulkian dabil, baina eskuak eta oinak erabil ditzake, makal bada ere ordenagailuan idazteko, adibidez, edo zapata takoiekin flamenko antzeko bat egiteko, eta hitz egiteko gauza da, bere ahoskatzea garbia ez den arren.

Lourdes eta Mentxu Arrieta emakume argiak dira, bizinahiz beteak, beren sentimendu eta pentsamenduak adierazteko gogotsu daudenak, eta bien arteko hizkuntza moduko bat asmatu zuten, edo, hobeto esanda, Lourdesen gogoetak hitz bihurtzeko era: begien mugimenduaren bidez marrazten ditu letrak banan-banan, horiek irakurtzen ditu Mentxuk, eta besteentzat hitz eta esaldi bihurtzen. Arrieta metodoa deitu diote komunikatzeko modu horri, eta beste batzuek ere erabil dezaketelakoan daude.

Arrietatarren komunikazio-era horrek ematen dio bidea Gil Munarrizi bere pelikula abiatzeko, baina horretara mugatu ordez ahizpa bien mundua azaltzeko baliatzen du aukera: haien gurasoak, Esteban eta Conchi, Donostiara joandako goierritarrak; Lourdesen ezkontza; Mentxuren jarduera kulturalak: clown saioak egiten, flamenkoa dantzatzen ikasten, dokumentalen ikastaro bat segitzen; Mentxu eta Lourdes, entzefalitisa daukan neska koxkor bati, Juleneri, beren metodoa irakatsi nahian…
Hari horietako batzuk aski zabal ageri dira, eta beste batzuk aipatu besterik ez, ikusleoi gehiago jakiteko gogoa piztuz: Lourdesen erromantzeak, esate baterako, pelikula oso baterako eman zezakeen; beren bizitzako garai batzuk gogorragoak izan zirela suma daiteke hitz erdika, hala nola mojekin sanatorioan bizi izan zirenean, edo bizimodua ateratzeko Mentxu ONCEko kupoiak saltzen ibili zenean. Komunikazioa izanik gaia, nik faltan sentitu dut aipatzea behinik nola familia euskaldun bat erdarara pasatzen den, umeen zailtasunak ez areagotzearren.

Oso interesgarria iruditu zait, bestalde, filma nola dagoen eraikia, hainbat geruza edo narrazio-modu erabiltzen baititu zuzendariak abilki, batetik bestera igaroz: familia barruko eta zaintzaileekiko eguneroko bizitza litzateke kontamodu nagusia; horrekin tartekatuta zuri-beltzezko argazki zaharrak agertuko dira aldika, offeko ahots batek iraganeko kontuak azaltzeko; era berean, Juanmi Gutierrez zinema-zuzendari beteranoa dokumentalak nola egin ari zaie irakasten gazte batzuei, eta Arrieta familia hartu dute lantzeko gaitzat, metazinema osagai bat ere erantsiz produktuari.

Guztiarekin, dokumental interesgarria, elbarritasunarekiko errukitik harago begiratzeko aukera ematen diguna, eta maiatz hasieran zinema komertzialetan estreinatuko dena.