12. Loraldia festibala: 25 jarduera, diziplina anitz eta plaza oso bat martxoan Bilbon

Nabarmentzekoak aurten:

• Ekoizpen propioak eta formatu bereziak: IKIMILIKILIKLIK Vol.2 (produkzio berria), APPA MAURIZIA (Sormen Digitala Bekaren emaitza), AHAZTU NIREKIN (etorkizunari begirako sormen-katea), besteak beste.
• Komunitatea eta transmisioa erdigunean: 4600 gorako Lorazainen sarearekin, Lorazain Eguna ospatuko da aurten Maitasuna ez da nahikoa ekitaldian, eskerrak emateko eta euskarazko kultur kontsumoa sustatzeko.
  
  

Festibalaren lema: BAGA, BIGA, HIGA… eta Maurizia berriro

Aurtengo leloak (eta jaialdiaren kontakizunak) hiru ideia eta irudi indartsu ditu, programazio osoa zeharkatzen dutenak:

• BAGA: kulturak badu erantzunik; mundu hobe eta justuagoa irudikatu eta ehuntzeko gunea da Loraldia. 
• BIGA: Maurizia itzultzen da, digitalizazioak zabaltzen duen unibertsoan, atzean geratu gabe baina ito gabe; aldarri bat da, eta argia ez da itzaltzen. 
• HIGA: “plaza har dezagun”: abangoardiaren hariari helduta, gaurko sorkuntzak ateak zabaltzen ditu, ozen eta ausart. 

Horregatik, Loraldia Festibala ez da “programazio sorta” bat bakarrik: estrategia kulturala da, euskarazko sorkuntza garaikideari ikusgarritasuna emateko, publikoa aktibatzeko (euskalduna zein ez-euskalduna), eta kultur transmisioa gaurko formatuetara ekartzeko. Berrikuntza, integrazioa eta zaintza (komunitatea, espazioak, balioak) uztartzen dituen ekimena da.

25 jarduera, diziplina anitz: Bilbo, plaza eta areto

Loraldia Festibaleko 2026ko edizioak 25 jarduera bilduko ditu martxoaren 9tik 28ra, eta Bilboko espazio enblematikoak (eta bestelakoak) lotuko ditu: Arriaga Antzokia, Bira Kulturgunea, Kafe Antzokia, Azkuna Zentroa Alondiga Bilbao, Guggenheim Bilbao Museoa, Sociedad Filarmónica, Bizkaia Aretoa, Itsasmuseum, La Fundición, Euskalduna Bilbao, Bidebarrieta Liburutegia, Elkar denda… eta naturara ere iritsiko da Arraitz mendira. 

Loraldia-ren apustua argia da: diziplinen arteko gurutzaketa (musika+poesia, literatura+zinema, dantza+ahotsa+soinua, esperientzia murgiltzaileak) eta formatu bereziak eskaintzea, publikoari “beste modu batean” hunkitzeko eta pentsarazteko.

Ekoizpen propioak: Loraldiak sortu, ekoitzi eta probatzen du

Loraldia Festibalak ez du soilik programatzen: sortu eta ekoitzi ere egiten du, euskarazko kulturaren transmisiorako formatu berriak aktibatzeko eta gaurko sorkuntzari plaza emateko. 

Edizio honetan, bost ekoizpen/formatu propio nabarmentzen dira bereziki: IKIMILIKILIKLIK Vol.2 (formatu handiko ikuskizun eszenikoa), APPA MAURIZIA (esperientzia murgiltzaile kolektiboa, sorkuntza digitalaren mugan), eta Loraldiaren ibilbidean “klasiko” bilakatu diren hiru proposamen: AHAZTU NIREKIN, BOZAK eta GOROLDIORIK EZ (III).

IKIMILIKILIKLIK Vol.2: 50 urteko abangoardiaren “sentikaria”, gaurko galderak pizteko zubi artistiko bihurtuta

IKIMILIKILIKLIK Vol.2 Loraldiaren ekoizpen propioa da, eta duela 50 urte euskal kulturaren mapa berrirudikatu zuen mugarri baten espiritu esperimentala gaurko lengoaia eszenikoetara ekartzen du. Proposamenak ez du jatorrizkoa erreproduzitu nahi: ez da birjarpen bat; elkarrizketa bat da, abangoardiaren ausardia gaurko testuinguruan berriz interpelatzeko.

Ikuskizunak diziplina anitzeko eszenaratzea proposatzen du: musika, poesia, dramaturgia, zuzeneko ikus-entzunezkoak eta txalaparta esperientzia bakarrean uztartuta. Edizio honetako gakoetako bat da, gainera, “plaza” eta “aretoa” lotzen dituela: lehenik Ikusletegia: IKIMILIKILIKLIK Vol.2 egingo da martxoaren 12an (Arriaga Antzokia — Foyer), sorkuntzaren giltzak partekatzeko; eta ondoren, egun berean, IKIMILIKILIKLIK Vol.2 taularatuko da Arriaga Antzokian (ikuskizun nagusia). (Emanaldi nagusia NAIZen babeslegotza bereziarekin).

APPA MAURIZIA: sorkuntza digitaleko ekoizpen propioa, folklorea gaurko ahots eta teknologien bidez berrirakurtzeko esperientzia kolektiboan

APPA MAURIZIA Loraldiaren sustapen digitalaren adibide estrategikoa da: Loraldia Sormen Digitala Bekaren hirugarren ediziotik sortutako proiektua, prototipo-fasea babestu, garatu eta publikoarekin aurrez aurre probatzeko logikan oinarritua. Helburua ez da teknologia erakustea, baizik eta euskarazko kultura garaikidean berrikuntza teknologikoa eta transmisioa elkarrekin lantzea.

Proposamena instalazio performatibo inmersibo eta kolektibo gisa definitzen da: “esperientzia sentsorial birtual” bat, Euskal Herriko folklorea gaur egungo ahots eta teknologien bidez bergogoratu eta berresanahitzeko. Esperientzia kasko bidez biziko da: 8D audioan garatutako fikzio sonoro bat, aurrez grabatutakoak eta momentuan sortutakoak elkarreraginean, performance dramaturgiko eta eszeniko baten barnean, erritu kolektibo gisa. Emanaldiak martxoaren 13an izango dira, Azkuna Zentroa — Topagunean (hainbat pase eta edukiera mugatua).

AHAZTU NIREKIN: etorkizunari idatzitako narrazio baten estreinaldia, bertso eta musikaz osatutako sormen-katean

AHAZTU NIREKIN Loraldia-ren ekoizpen propio eta “klasiko” bilakatutako formatua da: Festibalaren lehen ediziotik lantzen den sormen-katea, urtero idazle gonbidatu batek etorkizunari buruzko testu originala idazten duena, zuzenean estreinatzeko. Formatua sinplea eta oso indartsua da: idazkia, zuzeneko musika eta bertsoaren bat-batekotasuna, lehen aldiz entzuten den testuaren inguruan.

2026an, emanaldi berezi hau martxoaren 22an izango da, Guggenheim Bilbao Museoa — Entzungelan (TopARTE programaren barruan): Miren Agur Meaberen narrazio originala abiapuntu, Antton Valverdek zuzeneko musika jarriko du, eta Uxue Alberdi eta Miren Amuriza bertsolariek, Amaia Agirreren gidaritzapean, testua ezagutu gabe inprobisatuko dute.

BOZAK: hiru emakume, hiru ahots eta hiru unibertso — emakume sortzailea eta talentu berriak erdigunean

BOZAK Loraldiaren beste proposamen propioetako bat da, eta jaialdiaren bi lerro estrategiko uztartzen ditu: emakume sortzailearen presentzia indartzea eta talentu berriei plaza ematea. Hiru sortzailek, banan-banan, poesia, kantuak eta melodiak eskainiko dituzte, hiru estilo eta hiru begirada.

2026an, martxoaren 27an izango da, Bira Kulturgunean: Laura Samek Proze sua ahozko poesia-ikuskizuna estreinatuko du; Juliek Eklore lehen diskoa aurkeztuko du; eta Heitxik Berreraikitze aroa lehen diskoaren unibertsoa ekarriko du.

GOROLDIORIK EZ (III): artea, natura eta memoria oinez — hiria eta mendia lotzen dituen ekintza berezia

GOROLDIORIK EZ Loraldiak sortutako ekintza berezienetako bat da: hirian hasi, naturara heldu, eta ibilbidea bera bihurtzen da memoria-ariketa kolektibo. Hirugarren edizioan, martxoaren 21ean, San Mamesetik abiatuta (Iribar estatuatik) Arraitz mendira egingo den ibilbide gidatuan, eta amaieran ospakizun modura Habia taldearen kontzertua izango da Arraitz mendian. 

Programazioaren ibilbidea: martxoko agenda, mugarri nabarmenekin (25 ekitaldi eta 28 saio)

Martxoan zehar, 25 ekitaldik osatuko dute Loraldia Festibala: diziplina anitz, espazio anitz eta publiko anitzentzako proposamenak, euskal kulturaren transmisioa eta berrikuntza elkarrekin aktibatzeko.

• Martxoak 9 — HEZUR BERRIAK (poesia, musika, bertsolaritza) — Bira Kulturgunea — Ane Labakaren hitzak eta Ines Osinagaren musika, bat-bateko bertsoarekin gurutzatuta, amatasunaren ertzak oholtzaratzeko.
• Martxoak 10 — 1TZ4L1 3T4 P1ZTU (bertsolaritza, musika elektronikoa) — Kafe Antzokia — bertsoen eta musika elektronikoaren inprobisazioa elkarri itsatsita, doinutegi berritu batean (Berriaren babeslegotzarekin).
• Martxoak 11 — AHOTS KORDAK (musika) — Sociedad Filarmónica de Bilbao — Eñaut Elorrieta & Alos Quarteten zuzeneko proiektu bateratua, ahotsa eta soka-laukotea luxuzko moldaketekin.
• Martxoak 12 — IKUSLETEGIA: IKIMILIKILIKLIK Vol.2 (hitzaldia / testuinguratzea) — Arriaga Antzokia (Foyer) — Imanol Agirreren berbaldiak 1976ko sentikariaren memoria eta gaurko berrirakurketa lotuko ditu.
• Martxoak 12 — IKIMILIKILIKLIK Vol.2 (musika, poesia, ikus-entzunezkoak, txalaparta) — Arriaga Antzokia — Loraldiaren produkzio berria, Edurne Azkarateren zuzendaritzapean (Naizen babeslegotzarekin).
• Martxoak 13 — APPA MAURIZIA (esperientzia digitala / performancea) — Azkuna Zentroa — Topagunea — euskal folklorea eta sorkuntza digitala gurutzatzen dituen instalazio performatibo inmersiboa (Sormen Digitala Bekaren emaitza).
• Martxoak 14 — IDOIA (musika) — Euskalduna Bilbao — ahots indartsua eta unibertso intimoa, pop garaikide eta entzumen-esperientzia oso batean.
• Martxoak 15 — VERDE PRATO: Bizitza eztia eta Euskal Pop Erradikala (musika) — Guggenheim Bilbao Museoa — Entzungela — Loraldirako berez hautatutako errepertorioarekin, Euskal Rock Erradikala gaurko begirada femeninoago batera ekarrita (TopARTE).
• Martxoak 15 — VOYAGE, VOYAGE, URRUNEKO HOTSAK (antzerkia / performancea) — La Fundición — antzerki dokumentala, performancea eta umorea, “Voyager”en abiapuntutik egindako bidaia kosmiko batean.
• Martxoak 16 — LOTALDIA (entzunkizuna: kontaketa + musika) — Itsasmuseum — Peru Magdalena eta ibonrg-ren ipuin kontaketa eta lo-kantak, etzanda bizitzeko gonbidapen poetiko eta sentsoriala.
• Martxoak 18 — AMAMA (dantza; familientzako ikuskizuna) — Arriaga Antzokia — Euskal Herrietako ipuin tradizionalak dantzan, dramaturgia eta musikaren bidez kontatuta.
• Martxoak 19 — NØGEN: 10 urteko ospakizuna (musika) — Arriaga Antzokia — hamarkada bateko ibilbidea ospatzeko kontzertu berezia, heldutasun eta energiaz.
• Martxoak 20 — POTASIO (film laburra) + IKUSEZINTASUNAK (irakurraldi musikatua) (zinema + literatura/musika) — Bizkaia Aretoa — zinemaren eta literaturaren arteko gaua, ikusezintasunaren beldurraz eta inkomunikazioaz gogoetatzeko.
• Martxoak 21 — GOROLDIORIK EZ (III) (ibilbide gidatua) — San Mamés (Iribar estatua) - Arraitz mendia — oinezko memoria-ariketa, artea, natura eta historia uztartuz.
• Martxoak 21 — HABIA (musika) — Arraitz mendia — Iparraldeko taldearen kontzertua, ahots eta soka-tresnen delikateziaz.
• Martxoak 22 — AHAZTU NIREKIN (literatura, bertsolaritza, musika) — Guggenheim Bilbao Museoa — Entzungela — etorkizunari begirako testu original batetik abiatuta, sormen-kate eszeniko berezia (TopARTE).
• Martxoak 22 — RUPER ORDORIKA & MUGALARIAK: Lurra ikutu barik (musika) — Arriaga Antzokia — musikariaren disko berriaren aurkezpena zuzenean, bere bandarekin.
• Martxoak 23 — KATIXA AGIRRE: Barne zerbitzuak (literatura / irakurketa dramatizatua) — Elkar (Iparragirre) — Katixa Agirrek bere nobela berria aurkeztuko du, Eneko Sagardoyren irakurketa dramatizatua, literaturari antzerki-arnasa emanez (Elkarrekin).
• Martxoak 24 — KONTRAPAS (literatura, musika, artea) — Kafe Antzokia — Etxepareren oihartzunetik gaurko aldarrira, lengoaia anitzen topaketa garaikidea.
• Martxoak 25 — IAIAIAI: irrintziaren begirada berri bat (performancea / ikerketa eszenikoa) — Azkuna Zentroa — irrintziaren ikerketa artistiko eta antropologikoa, gorputza–soinua–espazioa lotuz.
• Martxoak 25 — HEGAN EGITEKO GOGOA DA (esperientzia murgiltzailea) — Azkuna Zentroa — ikusmenik gabe bizitzeko proposamen sentsoriala, gorputza eta zentzumenak erdigunean.
• Martxoak 26 — MAITASUNA EZ DA NAHIKOA (literatura eta musika) — Bidebarrieta Liburutegia — manifestu poetiko musikatua (Amorante + Mari Luz Esteban + Itziar Garaluce) eta Lorazain Eguna, komunitateari eskerrak emateko.
• Martxoak 27 — BOZAK (musika eta poesia) — Bira Kulturgunea — hiru sortzaile (Laura Sam, Julie, Heitxi), hiru unibertso: hitza, popa eta lehen diskoaren energia.
• Martxoak 28 — GAZTEDI DANTZARI TALDEA ETA DUGUNA IRUÑEKO DANTZARIAK: 75 urte dantzan (dantza) — Guggenheim Bilbao Museoaren zabalgunea (euria bada: Azkuna Zentroa — Atrioa) — bi dantza talde historiko, ospakizun kolektibo batean eta azken dantza partekatuan.
• Martxoak 28 — HIZKETAK (dantza, kantua, soinuak) — La Fundición — Mizel Théret-en sorkuntza garaikidea, memoria ardatz, dantza–ahotsa–soinuak uztartuta.

Lorazainak eta Lorazain Eguna: komunitatearen motorra

Lorazainak Loraldiaren komunitate-sarea dira: gaur egun 4.600 lagun baino gehiagok osatzen dute. Loraldia Festibalaren edizio bakoitzean, jaialdiak programazioko ekitaldi bat aukeratzen du Lorazain Eguna ospatzeko, komunitateari eskerrak emateko eta euskarazko kultur kontsumoa sustatzeko. 2026an, ekitaldi hori Maitasuna ez da nahikoa izango da: Lorazainentzat sarrera doakoa (aurrez erreserbarekin), eta publiko orokorrarentzat 5€. Mari luz Estebanek idatzitako testu bat Amoranteren musikarekin eta Itziar Garaluceren ikus-entzunezkoekin josiko da.

Gainera, gaur bertan, Loraldiak beste keinu berezi bat izango du Lorazainentzat: jaialdiaren atari moduan, giroa berozeko eta martxoan eskainiko duen aperitibo gisa, Loraldiak Lorazainak gonbidatu ditu 19:00etan Guruzun egingo duen Nøgen taldearen mini kontzertura. 

Babesle instituzionalak eta elkarlan estrategikoak

Loraldia Festibala burutu ahal izateko ezinbestekoa dugu erakunde publikoen laguntza. Edizio honetan, Bizkaiko Foru Aldundia eta Bilboko Udala dira babesle nagusiak. Hauekin batera, Eusko Jaurlaritzaren eta Laboral Kutxaren laguntza jasotzen dugu baita ere.

Bestalde, Loraldia Festibalak erakunde, eragile, sortzaile eta elkarteen arteko elkarlana sustatzen du, eta ekimen ugari kolaborazioari esker plazaratzen dira. Hamabigarren edizio honetan ere, badira elkarlan bereziak: Iparraldeko Euskal Kultur Erakundea (EKE), Guggenheim Bilbao Museoaren TopARTE programa, BERRIA eta NAIZek babestutako ekintzak, Bira Kulturgunea, Elkar, eta KOT.

Ekitaldiaren datuak (oinarrizko informazioa)

• Jaialdia: Loraldia Festibala 2026 (12. edizioa) — “Baga, biga, higa, Maurizia!” 
• Datak: 2026/03/09–2026/03/28 
• Jarduera kopurua: 25 
• Hiri/espazioak: Bilbo (Arriaga Antzokia, Guggenheim Bilbao Museoa, Azkuna Zentroa Alhondegia, Bira, Kafe Antzokia, La Fundición, Bidebarrieta, Euskalduna Bilbao, Bizkaia Aretoa, Itsasmuseum, Sociedad Filarmónica, Elkar…), eta Arraitz mendia 
• Sarrerak: loraldia.eus / sarrerak.loraldia.eus