Teknologia albisteak

Aldatu Gidoia: mobilizazio deia larunbaterako

Erabiltzailearen aurpegia
Sustatu
2024-05-14 : 08:52

Maiatzaren 18an, Gasteizko Foruen Plazan 17;30etan, mobilizazioa egitera deitu du Aldatu Gidoia plataformak "Euskararen Alde" lelopean. Euskarazko kultura eta ikus-entzunezkoen alde, eta euskara eta euskarazko kultura ukaezinezko zutabe izango dituen Euskal Irrati-Telebistaren aldeko elkarretaratzea egingo dute.

Duela egun batzuk agerraldi batean egin zuen publiko deia Aldatu Gidoiak. Han adierazi zenez,

"Euskaran eta Euskal Herrian ardaztutako Euskal Irrati-Telebista behar dugu, premiaz. Eta EITBz haragoko hizkuntza politikak, kultura-panoraman, zineman eta streaming plataforma nagusietan euskarazko eskaintza duina bermatuko dutenak. Asko dira kultura-politikei eta EITBri buruz gogoetan aritutakoak. Eginahala eginez, euskarazko kultura eta ikus-entzunezkoen alde ibilitakoak. Horiei guztiei eta gure hizkuntza eta kultura inporta zaion orori maiatzaren 18an kalera ateratzeko dei egiten diogu."

Agerraldi hartan gogoratu zuten deitzailee euskal irrati-telebista publikoa "euskara biziberritzeko eta euskal kultura sustatzeko" sortu zela, baina kezkaz ikusten dutela  urteak direla EITBk jaiotzako helburu horiek "baztertu" zituela. Aldatu Gidoiaren ustez, "marko espainiarra gailendu" da EITBn, eta horrek "galbidera" darama  komunitatea. EITBz harago ere, Aldatu Gidoiak salatzen duenez, Eusko Jaurlaritzaren kultura eta ikus-entzunezkoetako politikek ez dituzte "inondik ere herritarren hizkuntza eskubideak bermatzen", zineman zein streaming plataformetan gaztelerazko eskaintza delako nagusi, eta euskarazkoak ia ez duelako tokirik.

Hainbat eragilek bat egin dute jada maiatzaren 18ko deialdiarekin. 

Kontesturako, 2023ko irailean Jaurlaritzari eta EITBri Aldatu Gidoiak planteatutako eskaera, euskarazko ikus-entzunezkoen alde politika aldaketa eskatzen, euskara erdigunean jar dadin eskatzen.

Bestalde, Jaurlaritza laster berregin egin beharko delarik, Eusko Legebiltzarrerako hauteskundeak apirilean izan baitziren EAEn, aurkezten ziren alderdiei galdetegi bat zuzendu zien Aldatu Gidoiak.  EAJk eta PPk ez zuten erantzun, baina EH Bilduk, PSE-EEk, Podemosek eta Sumarrek bai. Jarraian, galdera bakoitza eta alderdi bakoitzak emandako erantzuna.

A1. Euskaraz ekoitzitako film eta telesailak finantzatzeko diru- laguntza lerro propioa sortzea, Kultura eta Hizkuntza Politika Sailaren urteko aurrekontuaren %5aren bi herenez hornitua. (Adostasuna 10eko eskalan, Bilduk eta Podemosek 10/10, Sumarrek 9/10, eta PSEk 5/10)

A2. Zinema eta plataformetarako film eta telesailak euskarara bikoizteko diru-laguntza lerroa sortzea, Kultura eta Hizkuntza Politika Sailaren urteko aurrekontuaren %5aren heren batez hornitua. (Adostasuna 10eko eskalan, Bilduk eta Podemosek 10/10, Sumarrek 5/10, eta PSEk 9/10)

B1. EITBk Euskal Herri osorako jardutea. Ildo estrategikoetan eta eguneroko lanean, Euskal Herria, euskara eta euskal kultura ardatz izatea; Bizkaia, Gipuzkoa eta Arabako herritarrez gain, Nafarroa Garaiko eta Iparraldeko herritarrei ere euskarri eta ezinbesteko arnasgune bat eskaintzea. (Ados erantzun zuten guztiak)

B2. EITBren urteko aurrekontutik edukietara bideratutako diru- partidaren %75a euskarazko eduki eta programetara bideratzea. (EH Bildu soilik ados)

B3. EITBren euskarri guztietan euskarazko fikzioari toki nabarmendua egitea eta euskarazko film eta serieen emisioei kuotak ezartzea. EITBren telebista linealean, helduentzako film eta telesailen emanaldien %50 gutxienez euskaraz eskaintzea, eta kuota hori progresiboki handitzea. (EH Bildu eta Podemos ados)

B4. Primeran plataforman, film, telesail, dokumental eta bestelako ikus-entzunezko eduki guztiak euskarara bikoiztuta eta azpidatzita eskaintzea. (Ados erantzun zuten guztiak)

B5. Bi urteko epean, haur eta gaztetxoei zuzendutako edukietara bideratutako aurrekontua progresiboki handitzea. Lehen urtean, bikoiztea haur eta gaztetxoen edukietara bideratutako aurrekontua, bigarren urtean, gaur egun bideratzen den aurrekontua hirukoiztera iristea. (Ados erantzun zuten guztiak)

B6. Euskarazko bikoizketa EITBn, garai bateko 1.500 orduko produkzio-mailara itzultzea. (Ados erantzun zuten guztiak)

B7. EITBren bikoizketa-lanen esleitze-prozesuetako baldintzen plegua berrikustea, obren kalitatea lehenetsiz, irizpide artistiko- teknikoei pisu gehiago emanez, eta lanak esleitzean enpresen aukera berdintasunerako eskubidea bermatuz. (Ados erantzun zuten guztiak)

B8. Bikoizketa arloaren prestigioa, kalitatea eta duintasuna zaintzea, arloko profesional eta kolektiboen eskubideak bermatuz. Bikoizketa arloko lan-harremanak erregulatuko dituen hitzarmen kolektiboaren alde egitea. (Ados erantzun zuten guztiak)

B9. EITBk ikus-entzunezko lanak finantzatzeko darabilen diru-partidaren %75 euskarazko ikus-entzunezko lanak laguntzera bideratzea. (EH Bildu eta Podemos ados)

B10. EITB taldearen euskarazko irrati kateak indartzea eta sustatzea. Radio Euskadi-n eta Radio Vitoria-n euskarazko edukiei askoz presentzia handiagoa eskaintzea, eta irrati horietatik ere euskarazko kateen sustapena egitea. Euskarazko kultura eta musikaren eskaintza bikoiztea irrati-kate guztietan. (EH Bildu, Sumar eta Podemos ados)

C. Diru publikoz finantzatutako euskarazko bikoizketa eta azpidatzi guztiak egokitu eta streaming plataformetara helaraztea, plataformen katalogoetan euskarazko bertsioak eskuragarri egoteko, Espainiako Estatuko Ikus-entzunezko Lege Orokorrak agintzen duen bezala. (Ados erantzun zuten guztiak)

D. Inklusioaren eta hizkuntza-normalizazioaren ikuspegitik, azpidatzien erabilera-politikak diseinatu eta erabilera orokortzea. (Ados erantzun zuten guztiak)

E. Zineman eta plataformetako euskarazko estreinaldiak iraunkorki promozionatzea, Kultura eta Hizkuntza Politika Sailak euskarazko lanen sustapenerako propio sortutako webgune eta sare sozialetako kontuetan, eta, EiTBren albistegi eta bestelako programetan. Sailetik kudeatutako webgune hori euskaraz ekoitzitako, euskaraz bikoiztu/azpidatzitako edukien erreferentziazko datu-base publikoa bilakatzea. Euskaraz sortu, bikoiztu eta azpidatzitako lanen ondare publikoa babestea eta zaintzea. (Ados erantzun zuten guztiak)

F1. EITBn euskarazko kulturari eta sortzaileei lehentasunezko tokia egitea. Euskarazko kulturari eta sortzaileei EITBn eta zirkuituetan gutxieneko kuotak ezartzea. Euskarazko sortzaile eta interpreteen egoera prekarioari aurre egiteko politika eraginkorrak abian jartzea, duintasunez lan egiteko neurri ekonomiko-fiskal zehatzak ezarriz. (Ados erantzun zuten guztiak)

F2. Sareko plataformetan dauden euskarazko sortzaileak eta lanak ikusgarri egiteko politikak abian jartzea. Sare sozial eta plataformetan euskarazko proiektuak sortzeko dirulaguntza publikoak bideratzea. Plataforma horietan euskara hizkuntza- aukera gisa bermatzeko eta euskara hizkuntzaren arabera edukiak iragazteko eta bilatzeko aukera izateko lan egitea. (Ados erantzun zuten guztiak)

G1. Bideojokoen industriako ehun asoziatiboarekin eta lan egitea, eta enpresarialarekin harremanak sortzea bideojokoetan euskararen presentzia bermatzeko. (Ados erantzun zuten guztiak)

G2. Euskarazko bideojokoen sortzaileei bideratutako berariazko dirulaguntzak abian jartzea, eta kanpoko ekoizleei produktuak euskaratzeko erraztasunak ematea. (Ados erantzun zuten guztiak)

G3. Nintendo, PlayStation, Xbox eta sektoreko gainerako puntako enpresen bideojoko kontsolek nahiz gailuek euskara interfaze grafikoan txertatzeko eta bideojoko dendetan euskara etiketa berezituarekin aitortzeko lan egitea. (Ados erantzun zuten guztiak)

Erantzun

Sartu