Liburu bat: Euslandia (unibertso txiki baterako galderak)

Hala ere, niri subjektibitateak eta morboa (ere) ezer baino gehiago gustatzen zait bizitza honetan eta gogoz ekin nion Lukiren irakurketari, eta gogoz irakurri ere, beste gabe, gure inguruko begi partikular batzuek ikastaro horietatik euskaraz erakutsi nahi izan dizkigun begirada printzak.

Asko haserretu naiz ordea liburuan aurkitu dudan espainol pilarekin. Espainola, anegaka.

Bebe, Gelman, Castaneda, Beti Mugan, Galeano, Cortazar, Zizek, Drexler, Oteiza, Camus, Berger, Pavese, Marcuse, Lipovetsky, Memmi, Maalouf, Cortina, Rosa, Laclau, Montaigne, Arendt, Itarte, Maraña, Heidegger, Borges, Cercas, Ferreres, Ángel Lopez García-Molins, Bonet, Punset, Fourmont… denak espainol hutsez emanak testu, oro har, luze, idazlearen interesak azpimarratuak.

Ez da liburu. Baina espainolezko 40 orrialde ematea, euskarazkoak 100era ozta iristen diren liburu batean, ‘euskarazkotzat’ ematen/saltzen den liburu batean -edo nik hala uste nuen behintzat, oker-; liburua, Euskal Kulturgintzaren Transmisioa ikastaroaren moduren bateko ispilutzat publizitatzen denean, ikastaro koordinatzailea-edo den J. Arexolaleibak Hori ere itxaropena delako izeneko sarrera eginda, ez dakit, zabarkeria hutsa den, alferkeria nabarmena, edota autore eta editoreen espainolaren inposaketa aproposekoa, agian orain artean konturatuta ez bageunden ere, benetan konturatu gaitezen zein dugun gure unibertso txikia, nondik abiatu gure galderak.

Maiz aipatzen da jatorrizkoa gorde nahiaren aitzakia, agian ‘horrela erakutsi zigutelako erretorikaz ikasi genuenean’ edo. ‘Hala jaso dugu…’ Baina Saramagok entseguak a Cegueira eta a Lucidez portugesez idatzi zituen bezala, nik dakidala, Castanedak, Zizek, Berger, Laclau, Arendt-ek… ingelesez idatzi dituzte bere lanak; Camus-ek, Lipovetsky, Memmi, Maalouf, Montaigne, Fourmont-ek frantsesez; Marcuse, Arendt, Heidegger-ek alemanez; Pavesek italieraz; Punset katalana da… Zergatik horiek denak espainolez (eta beste guztiak)? Beharbada sinekdokerik ez dugulako euskaraz?

Ez. Again, ondorio gaiztoko uste oker, eta ziur baldarkeria eta nagia. Ze liburuan ematen dira beste hainbat autore interesgarri ez euskaldunen aipuak euskaraz, hori bai, beste norbaitek jadaneko itzuliak baditu gurera.

Ez dut euskarazko liburu bat erosten espainolez irakurri behar izateko. Eta egia noski, autoreak nahi bezala egin ditzake bere kontuak. Baina argitaratzaileek ere bai? Ni nor banintz, kontuak eskatuko nizkieke, euslandia diglosikoari egin ekarpen berriagatik.

Esan nahi nuen. Maitasunez. Beste gabe.

Ondo izan
Bittor

P.S. Gaizki esanik bada, eman egurra lasai. Hitzak aberasten gaitu…