Hizkuntzalari baten kritika latza, Veleiaren idazkunen benetakotasuna defenditzeko

Aurretik ere irten da filologo bat idazkunen faltsutasuna ziurtatu zuen Arabako Foru Aldundiko batzordearen lana kritikatzera: Juan Martin Elexpuruk idatzitako oharrak (eta geroago egin zuen txostena )izan ziren horiek, baina Elexpururen lana batik bat idazkunetan agertutako euskararen zantzuen benekotasun posiblean zentratzen zen. Iglesias harantzago doa eta aipatzen ditu ez bakarrik kasu horiek, baita beste gai korapilatsu batzuk:

• Grafiari dagozkionak
• Esaldi latinoen agerpen anakronikoak, hala-nola Ad Maioren Dei Glorian, Jesusen Lagundiaren lema, 16. mendekoa.
• Pertsonaia egipziarren izenen agerpen bitxia.

Luzea da txostena, eta ez dugu hemen dena laburtuko. Joaquin Gorrotxategi, Joseba Lakarra eta Isabel Velazquezen oso termino gogorretan kritikatzen du Iglesiasek. Eta ikerlari horiek zalantzan jarritako ostraketako adibide ugarietan, zehaztasunetan sartzen da eztabaidatzera. Puntu bi, etsenplu gisa.

Nefertiti auzia

Nefertiti egiptologia modernoak hieroglifikoak dezifratzatetik eta indusketak egitetik ezagutu dugun pertsonaia da. Ez da antzinate klasikoan haren aipamenik. Baina Veleian agertzen da, grafia horrekin gainera (konbentzio bat hori ere, Europako erdialdeko hizkuntza batzuetan Nofertete transkribatzen baita). Horren arrgitan, Gorrotxategik dioena da, "Nefertiti sinesgarri izateko, esistitu beharko zen tradizio bat galdua izan zena hainbat mendez eta nolabait transmititua izan zrna Arabako eskribau horren jakintzaraino, baina antzinatean beste trazarik utzi ez zuena."

Eta Iglesiasek dio, voilá, horixe da hain zuzen gertatu zena, Gorrotxategik dioskun hori. Hor dago azalpena.

Goian itsatsi dugu Nefertitiren ostrakaren irudia. II forma bikoitza E gisa ulertzen da, ez bakarrik Veleiako idazkunetan (adibide horretan bezala beste askotan): garaiko izkribuetako ezaugarri bat da.

M letraren grafia

Gorrotxategik dio grafia bereziz ageri dela Veleian, M-aren erdiko haranaren ertza letra-kutxaren erdiraino bakarrik iristen dela, eta ez beheraino, antzinatean ohi zen bezala.

Alegia, bi adibide hauetan, lehenbizikoa modernoa dela eta hortaz ez dela ulergarri Veleian agertu izana. Bigarren M horren bezalakoak behar luketela orduko idazkunetakoak. Veleian, irudi bildumak errepasatuta, ikusten ahal da, bai, M horiek lehen motakoak direla. Hona adibide bat, senidetasun terminoen zerrenda bat itxuraz (ata - ama / neba - reba / seba - saba / mona):

Argazkiak.org | Veleiako idazkun bat © cc-by-sa: herri.admin

Baina Iglesiasek dio hori ez dela egia, eta kasu honetan interesgarria da PDF-a ze adibide grafikoak daude, eta bat Hazparneko harri erromatar zaharra...

Argazkiak.org | Hazparneko harri erromatarra © cc-by-sa: herri.admin

Puntu hauek eta beste batzuk aztertu nahi badituzue, hemen dago dokumentua, 200 orri pasa. Scribd-era ere igo dugu, irakurketa erosoago baterako.