Gatzatu naturala egiteko behar den legez kanpoko materiala
Jende gehienak uste du Euskal Herrian gatzatua edo mamia egiten dela botika batzuekin. Ba bai. Baina ez da beti horrela egin. Gatzatua egin izan da gatzagi edo ligarrarekin. Arkume baten urdaila da ligarra, edo bertako enzima eta bakteriak, zehatzago. Gertatzen dena da gaur egunean legez kanpokoa dela ligarra, barrunbe hauen prozesamendua eta ligarraren merkaturatzea elikagaien industriaren monopolioa da. Hala ere, kontrabandoan lortu dugu ligarra, eta gatzatu naturala egiten erakutsiko dizuegu.
Errapeetatik elikatu den arkume baten urdaila, lehortzen jarria, bere harrikoxkor, ile eta abar guztiekin, eta enzima eta bakteriaz betea. Horixe da ligarra, eta enzima horiek fermentatzen (gatzatzen) dute ardi-esnea gatzatua egiteko.
Baina, esan bezala, ligarra legez kanporatua dago. Ez da saltzen inon. Animalien zenbait barrunbe, hiltegietan bakarrik prozesatzen ahal dira, eta ez dira iristen harategietara. Ez dago modu legalik gatzatu naturala egiteko gaur egunean.
Baina kontrabandoko ligarra lortu genuen, eta gatzatu naturala egin. Hemen dokumentatuta utzi dut. Adin txikiko boluntario anonimo batzuk erreklutatu nituen, erantzukizun legalik gabeak, baina badaezpada ez dugu identitaterik zabalduko. Hor goian ageri da ligarra boluntarioaren eskuetan.
Horixe da, beraz, parterik zailena. Ligarra lortzea, hortik aurrera...
Prestaketa
Enzimak prestatzeko, hartu kikara batean ur beroa kanillatik. Zabaldu ligarra beldur barik, eta hartu koilaratxoarekin zati batzuk. Uretan txiki-txiki egin.
Igaro likidoa iragazki batetik beste kikara batera. Ileak eta puska gogorrak egoten dira, eta horiek kentzeko.
Bigarren osagaia ardi-esnea da. Ultzama markakoa da hemen erabilitakoa. Eroski batzuetako sekzio aborijenean saltzen da.
Ultzamak ardi-esne azukretua edo azukrerik gabea saltzen du. Gatzato zuzena egiteko, azukre bakoa, bote urdina, litro bat eta biko ontzietan saltzen du Ultzamak.
Jarri berotzen esnea eta bota kanela zotza. Ez da irakin behar. Giza-gorputzaren tenperaturara iristean, bapo. Biberoiekin bezala.
Bota orduan ardi-esne beroa prest dituzun katiluetara. Ligar-ura hartu, eta katilu bakoitzean, goilaradatxo bana. Apur bat nahastu eta laga.
Kieto laga katiluak pare bat ordurako. Handik bi ordura, enzimek egin dute beren lana eta gogortu da gatzatua. Bertikalean jarri eta ez da jausten.
Jateko, azukrea bota gainetik, eta ez nahastu. Lehen kapa janda, azukre gehiago bota diezaiokezu. Eztiarekin ere balio du.
On egin. Mesedez ez jarri salaketarik.
Erantzunak kargatzen...
