Nola idatzi eta esan: @, e-mail, e-posta, .com eta beste

Azter ditzagun bere elementuak.

• @: zeinua hasiera batean latineko ad preposizioaren laburdura baino ez zen, mendeetan zehar elizak eta merkataritzak oso erabilia. Mikel Enparantza donostiarraren artikulu bat irakurriz, jakin al izan dut zeinu honek izen ugari izan dituela munduan: at, kanela opila, a-mahuka, elefante belarria, arroba, arrobe, marraskiloa, marraskilo txikia, tximino isatsa, katu-isatsa, armiarma tximinoa, begihandia ea. Hemen ere guk zintzo jarraitu diogu horrelakoetan jarraitzen diogun bideari: hegoaldekook espainiar joerari eta iparraldekoek frantziarrari. Berriki, euskaraz a bildua ere irakurri dut nonbait eta gainera gustatu egiten zait.
• e-mail: Orain arte euskaldunok e-mail (imeil, electronic mail, posta elektronikoa) erabili dugu, nazioarteko erabilera izatearen kriterioz suguruenez. Baina ikusirik mail hitzak ingelesez gure posta esan nahi duela, e-posta zabaldu da dezente. Baina eta agian nahiko kriterio egokiz, bada posta-e erabiltzen hasi denik ere, hots, posta hitza erabili behar bada, euskaldundu dezagun espresio osoa: posta-e, hots, posta elektronikoa eta ez e-posta edo elektroniko posta.
• .com (edo .es, edo .net, edo .info, edo .org berdin da) elementua irakurtzeko bi era nagusitu dira: punto kom edota puntu kom. Nire iritzi apalez, euskaraz puntua kom irakurri beharko litzateke, artikuluarekin alegia. Batek galdetzen badigu: gero zer jarri behar da? Erantzungo diogu: puntua eta ez puntu. Bada irakurtzean ere puntua esan beharko genuke, puntua jarri behar dela hor. Badakit esapide batek behin zuztarrak sakon botaz gero, zail dela gero euskal senak eskatzen duen erara bihurtzea. Beraz, ados jarri gaitezen nola euskaratu:

1. e-mail espresioa: e-mail, e-maila, e-posta, posta-e.
2. Nola irakurri beharko genuke, adibidez: nafarroa.bil@euskalnet.net helbide elektronikoa: nafarroa-puntu/punto/puntua-bil-arroba/arrobe/a bildua/at/begihandia-euskalnet-puntu/punto/puntua-net. Agian edukiko du arazoak beste ezpalen bat ere, nik ikusten ez dudana.Komeni da euskaldun guztiok behingoz ados jartzea erabilera eta irakurketa bakarrekin.

Hitz berriei aurrea hartu

Noizbait proposatu izan dut nobedaderen bat azaltzen denerako, hitzen bat, espresioren bat berria, aurrez ekipo batek egon behar lukeela prestaturik, berehala euskal baliokidea sortzeko. Adibidez, prentsaren munduko bat, irratien munduko besteren bat, telebistako norbait, irakaskuntzako beste norbait, idazleren bat eta Euskaltzaindiko norbait izan litezke batzorde edo ekipo horretakoak.