Veleia: disparateen zerrenda
2008-11-20 08:11
Hona adituek atzoko Arabako Batzar Nagusietako agerraldian emandako adibide batzuk:
- Euskara hainbat hitzen morfologia, sintaxia eta fonetika bateraezinak erabat 3. eta 5. mendeen artekoekin: Arrapa, arrosa, gorri, urdin, oso lagun Marcu, Denok, Nere...
- tipografia inposiblea: letra xeheak, koma eta puntuak, ezinezkoak hgarai hartako idazkera latinoan.
- Virgilio eta Sokrates filosofoen izenaren ondoan, baita Descartes ere.
- Nefertiti eta Nefertari Egiptoko erreginak. Forma hauek
ez dira ezagunak egin 19. mendea arte. Nefertiti, adibidez, konbentzio bat da idazkera egipziarretik ez baitago tarteko bokalak igartzerik eta ahoskera zehatza jakiterik:
nfr.u itnlitzateke erregina haren izenaren transliterazio zuzenago bat. Are gehiago, pertsonaia historiko gisa, 19. mendean berreskuratu zen Nefertiti ahanzturatik, iturri greko-erromatarretan galdua zegoen haren gomuta. - Seti eta Ramses, beste bi faraoi, forma horietan ageri direnak: kasualitatez, gaurko gaztelerazko formak dira, ez Sethus edo Rampses forma greko-latino klasikoak.
- Deirdre jainkosa izena ageri da nonbait. Irlandako mitologia zeltikoko pertsonaia da hau, eta haren mitoen aipu historikoak askoz beranduagokoak dira historian.
- NEU CORNE EZKON: Korneliorekin ezkondu edo... Batean C-rekin ageri da izena, eta aditza K-rekin, euskara batuaren ortografiak eskatu bezala.
- Zeinu grafiko itxura modernokoak, hala nola => formako gezia.
- Esaldi latino modernoak, ez erromatarren garaikoak. Adibidez, Homo proponit, sed Deus disponit, Thomas Kempis fraideak 15. mendeko liburu batean ezarria; edo Ad Maiorem Dei Gloriam, San Inazio Loiolakoak 16. mendean sortutako Jesusen Lagundiaren lema.
- Latina italianismoekin nahastua: Cuore ageri da, bihotza, baina hori italiera da, latinez Cor/Cordis da bihotza.
- Latina, oro har, gutxi dakien batek idatzia: Marco izena, adibidez. Marcus behar luke, nominatiboan.
- Itsaslamia baten irudia: Erdi Aroko mitologiaren sorkuntza, nonbait.
- Hieroglifiko egipziarrak: Veleiako aurkikuntzak baino 500 urte lehenago utzi zitzaion horiek erabiltzeari. Egipton, izan ere.
- Kristo gurutziltzatuaren gainean, RIP idatzia, gaurko Sustatuko irudirako aukeratu dugun kasua.
- Polita forma euskaraz. Gaskoineraren mailegu modernoa da euskaran.
- J letra: latinez, I besterik ez, jakina denez.
Besteak beste, adibide horiek iturri hauetatik hartu ditugu:
Erantzunak kargatzen...