Sustatu logoa Teknologia albisteak

¿Harturik nola kapritxo huts puntual edo aitzitik konsideraturik phenomeno singular?

Kasuistika orthographikoa ezin har daiteke rapa! hitz batean bai eta bertzean ez, kapritxo edo apeta personalekin. Behar da ikhusi, edo behar litzateke gutienik, phenomenoa osorik bere dimensione eta hedadura guzian. Horretara, guziz harritzekoa eta raroa da ikhustea izkiriaturik euskaraz immunitate berbea (...mm..), baina bakharrik immunitate hitzean eta gero bertze anhitz berba gehiagotan ez dela ikhusten segitzen dela kriterio berbera. Orduan, ¿zer da, kapritxoa edo da kriterio akademikoa? Ezin da olgetan ibili, tirikitikitauki.

Irakurri dut prenssan euskaraz erabilirik immigrante hitza (ez, inmigrante; mm # nm); lehenagotik ere irakurri ukhan dut immunitate (ez, inmunitate). Harritu naiz eta konsultatu dut interneten Akademiaren hiztegia eta ikhusi ahal ukhan dut dakarrela immunitate eta bere bi derivatu, immunizatu eta immunizazio; edozelan ere berba honek ba ditu derivatu gehiago, zein ahaztu bait zaizkio gure Akademiari ezartzea, h. n., immunizable, immunizagarri, immunizante, immune, immunologia, immunologiko, … Uste dut memoria hobea behar duela Akademia batek eta bertako akademikoek. Baina phenomeno hau ,-…mm…-, ez da agertzen Akademiaren hiztegian baizik hitz soil eta bakhar hontan; orduan, ez dakit den kapritxo akademizista puntualisimo bat edo aitzitik ikhusten duen hor Akademiak phenomeno orthographiko haintzat hartzeko bat, zeren phenomeno hori (-…mm…- edo -…nm…-) ez da soilik gertatzen an immunitate hitza.

Konsultatu dut ere ingles hiztegia eta hara han ikhusia:

immaculate, Immaculate Conception, immaculately, immence, immanent, immaterial, immature, immaturely, immaturity, immeansurable, immaensurably, immediacy, immediate, immediately, immemorial, immense, immensely, immensity, immense, immersion, immigrant (immigrante, hemen nola gaur prenssan), immigrate, immigration, immenence, imminent, imminently, immobile, immobilism, immobility, immobilization, immobilize, immobilizer, immoderate, immoderately, immodest, immodestly, immodesty, immolate, immolation, immorality, immoraly, immorally, immortal, immortality, immortalize, immune, immovable, immunity (hemen, immunitate, nola gure Akademiaren “kapritxo” bakharra?), immunization, immunize, immunodeficiency, immunodefecient, immunodepressant, immunogentics, immunological, immunologist, immunology, immunostimulant, immunosuppressant, immunosuppression, immunosuppressive, immunotherapy, immutability, immutable, immutably.

Orain arteko hauek dira hasten izan direnak imm…, baina ba dira hitz gehiago ere zeintzuetan agertzen den phenomeno aiphatua (…mm…, eta ez …nm…). Hara, ba, gehiago ingles hiztegitik harturik:

comma, command, command and control, commandant, command center, command economy, commandeer, commander, commander-in-chief, commanding, commanding officier, command key, command language, command line, commandment, command module, commando, command performance, commedia dell’arte, comme il faut, commemorate, commenoration, commemorative, commence, commencement, commend, commendable, commendably, commendation, commensurate, comment, commentary, commentate, commentator, comment card, commerce, commercial, commercial art, commercial artist, commercial bank, commercial break, commercialism, commercialization, commercialize, commercial law, commercially, commercial paper, commercial traveller, commercial value, Commie, commiserate, commiseration, commissar, commissariat, commissary, commission, commission agent, commissionaire, commissioning editor, commission of inquiry, commit, commitment, committal, committed, committee, committeeman, committeemen, committeewoman, committeewomen, commode, commodious, commodity, commodore, common, Common Agricultural Policy, commonality, common carrier, common currency, commoner, Common Era, common law, commonly, Common Market, commonness, common noun, common-or-garden, commonplace, common room, Commons, common salt, commonsense, common sense, common stock, common time, Commonwealth, Commonwealth of Independent States, commotion, communal, communally, commune, communicable, communicant, communicate, communication, communication cord, communicative, communicator, communion, communiqué, communism, communist, community, community care, community center, community charge, community college, community forest, community hall, community healt center, community home, community hospital, community leader, community medicine, community policemam, community property, community school, community singing, community worker, commutable, commutation, commutator, commute, eta azkena commuter.

Lista ingles hau ba da zerabait gehiago ezi euskarazko Akademiaren bakhartasun soil meharra.

Hara, lista luze guzi hauek aurrean norbaitek aterako duke konklusionea agian’ ezen menoriaz hobeak direla inglesak ezi gu euskaldunok edo gutienik gure Akademia eta akademikoak. Seguruenik kakoa eta koxkea, baina, ez dagoke memorian baizik konzeptione linguistiko eta baita seguru kapritxo illogiko akademizista intranszendentaletan. Izkiriatzen derauku Akademiak immunitate, baina aitzitik gero hauek heurok, opposatzen dira eta tematzen’ noiz nahi dugun izkiriatu hitz normalagoak ezi immunitate, h. n., reaktantzia, ruleta, rifle, razionalismo, rekete, rito, romantiko, … eta anhitz euskal hitz garbi gehiago. Edozeinek hartzen lituzke tzat raro, rarezaz betheriko, illogiko inkomprensibleak. Nik, behinik behin bai, eta ez fede txarrez gainera; horrela iruditzen zait zinez.

Erramun Gerrikagoitia, 2004 ekaina 13, domekea

Erantzunak kargatzen...

Jarraitu gaitzazu