Arriskua: katuak eta biodibertsitatea

Katuak eta Biodibertsitatea

Gure etxeetako lagun maitagarri eta purrustariak izan arren, katuak (Felis catus) munduko espezie inbaditzaile kaltegarrienen zerrendan daude. Arazoaren muina katuen ehiza-instintu asegaitzean datza: "ehiztari oportunistak" dira, eta horrek esan nahi du harrapakinak hiltzen dituztela nahiz eta gose izan ez edo jabeek ondo elikatu. Solte bizi diren katuek, dela etxekoak kanpora irteten direnean, dela kale-katuen koloniak, desoreka izugarria sortzen dute bertako elikadura-kateetan.

Alde batetik, zuzeneko harrapakaritza dago; katuak gai dira txoriak, ugaztun txikiak, narrastiak eta anfibioak ehizatzeko, askotan espezie horiek defendatzeko mekanismorik garatu ez duten guneetan. Bestetik, lehia-arazoa dago: katuak kokatzen diren inguruneetan, bertako harrapari naturalak (ipurtatsak, gabiraiak edo amuarrainak, kasuan kasu) janaririk gabe geratzen dira.

Horrez gain, katuak toxoplasmosia bezalako gaixotasun zoonotikoen bektore nagusiak dira, fauna basatia kutsatu eta populazio osoak ahuldu ditzaketenak, gizakien eta animalien osasuna arriskuan jarriz.

Datu estatistikoei begiratuz gero, egoeraren larritasuna ukaezina da eta zientzialari askok "apokalipsi isila" deitzen diote prozesu honi. Kalkuluen arabera, mundu mailan solte bizi diren katuek urtean milioika ornodun hiltzen dituzte; AEBetako azterketa ospetsu batek zifra harrigarriak eman zituen 2013an: urtean 1.300 eta 4.000 milioi txori artean eta 6.300 eta 22.300 milioi ugaztun artean hiltzen dituzte katuen erruz herrialde horretan bakarrik. Mundu mailako inpaktua estrapolatuz gero, ornodun txikien sarraskia astronomikoa da.

Biodibertsitatearen galerari dagokionez, azken 200 urteetan katuak gutxienez 63 espezie (hegaztiak, ugaztunak eta narrastiak) betiko desagertzearen erantzule zuzen edo laguntzaile garrantzitsuak izan dira. Gaur egun, ehunka espezie gehiago —batez ere irletako ekosistema isolatuetan eta gune sentikorretan— desagertzeko zorian daude felino hauen presioagatik. Datu hauek argi uzten dute katuak libre uztea ez dela soilik maskoten kudeaketa kontua, mundu mailako krisi ekologiko bati eragiten dion arazo politiko eta soziala baizik.

Argazkia: Usurbilgo katu bat, Joxemai, cc-by-sa, Wikipedia.