Gauza batzuk ez ei dira aldatzen, kamarada
RIP-eko kantaria hiltzearekin, Sustatuzale baten komentarioa irakurri nuen lehengoan: Nola aldatzen diren gauzak, kamarada. Ez dakit bada. Gauzak batzuk, ez ei dira asko aldatzen. Gogoratu nintzen udan Xabier Gantzarainek Berria-n idatzitako iritzi batekin, Top Txosna. Nonbait, txosna giroan, duela 15 edo 20 urteko musika bera jartzen da oraindik. Egia da? Posible ote?
Ni honezkero paterfamilias zintzo bat naiz, eta ez naiz ibiltzen txosna inguruetan. Baina, zeuok, Sustatuko irakurle gazteagook, jakingo duzue akaso. Egia da hau? Benetan ez da aldatu musika giro hori? Joseina Etxeberriaren diskofestek ez dute panorama ikutu? Ez dakit... niri zail egiten zait sinestea Gantzarainek zioena...
Enfin, hortxe uzten dut abuztuan Gantzarainek idatzi zuena. Mila esker Berria-ko artxiboetako Barandi eta Margariri, testua berreskuratzen laguntzeagatik.
XABIER GANTZARAIN - Top txosna
Euskal Herriko festetan bada beste aukera bat tabernaz taberna ibili nahi ez duenarentzat: txosnak. Herri mugimendu batzuentzat, urte osoko aurrekontua osatzeko behar-beharrezkoa izaten da herriko festetan txosna jartzea. Eta txosna jartzea ez da metalezko egitura jartzea bakarrik. Edariak eskatu behar dira, jendea aurkitu behar da txosnan musutruk lan egiteko, kontzertuak eta antzekoak antolatu behar dira giroa sortzekoÉ eta musika ekipoa jarri, hamar cd jira eta bira ibiltzeko.
Izango dira salbuespenak, baina oro har, txosnetan beti musika antzekoa entzuten da. Beti bera ez esateagatik. Badira hauen artean, izugarri onak izan arren, aspertzeraino errepikatzen diren doinuak. Josu Zabalak egile eskubideak kobratuko balitu txosnetan Hertzainaken kantu bat jartzen duten bakoitzeko, kasik Ardanza bezain aberatsa izango litzateke.
Eta Hertzainaken adibidea jarri dut, baina esan nezake gauza bera La Polla, Kortatu, Delirium Tremens edo Negu Gorriaki buruz. Edo baita euskal musika etiketaren jabe egin diren beste talde batzuei buruz ere.
Izan ere, euskal musika ez da euskarazko musikari buruz hitz egiteko erabiltzen. Euskal musika etiketa ideologikoa da. Eta ezin da jakin nork eta nola, zein irizpideren arabera jartzen den etiketa hori. Ezin da asmatu, baina ez da zaila imajinatzea zein den irizpide nagusia.
Euskal musika etiketaren azpian sartzeko, talde batek ez dauka euskaraz abestu beharrik, nahikoa du herri honen borrokarekiko halako sinpatia bat agertzearekin, dela zuzenean (letratan), dela zeharka (elkarrizketetan). Behin gazte eta abertzaleen bihotza irabazita, errazagoa da hortik aurrerakoa. Diskoak salduko dituzte, kontzertuak emango dituzte, txosnetan euren kantuak entzungo ditugu.
Adibideak ugariak bezain esanguratsuak dira. Arestian aipatu taldeetatik hasteko, hara La Pollaren kasua. Espainolez abestu arren, gazte euskaldunen artean oso arrakasta handia izan zuen eta du. Edo Barricadak. Edo Soziedad Alkoholikak. Espainolez abestu arren, mamu baten gisa hedatzen den euskal musika etiketaren azpian sailkatuak izan dira talde horiek. Eta ez da geografia kontua.
Bestela, geografia kontua izango balitz, badira euskal musika etiketaren azpian sartu beharko genituzkeen beste hainbat talde, baina hauekin ez da hori gertatzen, eta ez da gertatuko. Family (disko zoragarri bat) ez da euskal talde bat bezala hartua izango inoiz. La Buena Vida ere ez. Zer esanik ez, berriz, ingelesez abesten zuten Cancer Moon edo El Inquilino Comunista.
Eta etiketa ideologikoek ez dute musika hobetzen.
Erantzunak kargatzen...
